فصل سيزدهم در دستور مزاج آبله‌اى از نظر لينت و يبوست مزاج بيماران سرخكى و آبله‌اى در اواخر بيمارى غالبا لينت پيدا مىكند ، مخصوصا در سرخك و بدين سبب بايد از مليّنات پس از ختم آبله و سرخك و لو آنكه مزاج بيمار يبوست داشته باشد ، اجتناب كرد . اگر مزاج بيمار لينت داشت ، در ابتداى ابتلاء به بيمارى بايد از تجويز ملين اجتناب ورزيد ، هرچند كه در ابتدا و قبل از انتهاى اين دو بيمارى محتاج شوى مزاج بيمار را لينت دهى . چرا كه گاهى لينت در آبله محتاج اليه است و اين احتياج گاهى به علت زيادى تب و سردرد و گاهى براى سبك كردن مزاج و كم نمودن ماده آبله است . وقتى كه حدس زدى كه ماده آبله در بدن بيمار زياد است و اين حدس در صورتى است كه پيش يا پس از فصد ديدى بدن مريض به همان حال كه بود هست و بيحال و پژمرده « 1 » و افسرده نيست ، بلكه باد كرده و سينه بيمار جلو آمده و رنگش سفيد بود و سرخى داشت ( در حالى كه تب و پوشش بيمار كم باشد ) و نبض او تموج « 2 » داشته باشد ، چه‌بسا كه در اين حال احتياجى بفصدى نيست ، بلكه محتاج موادى است كه رطوبت اضافى بدن را ببرد و اين در موقعى است كه اين نشانه‌ها ظاهر و واضح بودند و بدن بيمار مثل بدن‌هاى دمل‌دار كه با تب كم و رنگ‌پريدگى بوده سازگارترين مواد در اين حال تنها پخته هليله « 3 » زرد است ، يا آنكه آن را با شكر طبرزد و آب انار ترش كه پيه آن را هم كوبيده

--> ( 1 ) - Deshydrate ? . ( 2 ) - Ondulations . ( 3 ) - Mirobolans jaunc .