محمد بن زكريا الرازي
84
كتاب الجدري والحصبة ( آبله و سرخك ) ( فارسى )
ماء الشعير ممزوج با آب انار ترش براى بيمار آبلهاى بسيار نافع و براى سرخكى مخصوصا بسيار مفيد است . اما آب كدو و آب هندوانه « 1 » و آب خيار و لعاب اسپرزه « 2 » و مواد ديگر كه توليد بلغم و رطوبت گوارائى مىكنند ، براى بيماران سرخكى نافعتر از بيماران آبلهاى است ، مگر در آبلهاى كه كمى بدخيم و حرارت تب و بيخوابى بيمار زياد باشد . اما در بيمار تبدار كم التهاب استعمال اين مواد سير بيمارى را كند و دوره آن را طولانى كنند ، بنابرين بايد تجويز و عدم تجويز تو مبتنى بر همين اصل باشد ، زيرا غالبا آبله از حرارت عفونى است كه در محيط رطوبت فعاليت دارد ؛ و موادى كه با تبريد خشكى و غلظت مىآورند مناسبتر مىباشند ، مثل آب انار و آب غوره و امثال آنها . و چون سرخك از غلبه صفراى زياد در خون است ، موادى كه علاوه بر تبريد رطوبتبخشتر مىباشند سازگارترند و با استعمال آنها خون فاسد معتدل مىگردد ، چرا كه خون اشخاص مبتلى به سرخك بمانند آبهاى راكدى است كه عفونت آنها به طول انجاميده و لطافت آنها بر اثر تابش خورشيد پخته و از بين رفته و تندى و بدخيمى آنها شدت يافته است و اگر آن آب راكد متعفن را با آب جارى و گوارا ممزوج نمائى به صلاح مىگرايد . گاهى براى بيمار آبلهاى سويق جو شستهاى كه با شكر يا با آب انار يا با گلاب آميخته باشد تجويز كنند و اين عمل برحسب احتياج مزاج بيمار است از حيث لينت و يبوست يا غلبه حرارت شديد يا پائين بودن درجه حرارت و جز اينكه خوردن ماء الشعير براى بيمار آبلهاى آسانتر و براى حلق و سينه او راحتتر است . پس بايد به اين نكته توجه داشته باشى كه ماء الشعير براى
--> ( 1 ) - بطيخ هندى - - Paste ? que . ( 2 ) - بزرقطونا - Psyllium - Herbe aux puces .