حكيم ابو على ( مجهول ) ( مترجم : محمد بن زكريا الرازي )

50

خواص الأشياء ( فارسى )

فلفل و دارفلفل و وج از هريك دو درم ، ورق سداب و جنطياناى رومى و حلتيث و زراوند مدحرج و حبّ الغار و جند بيدستر و خردل و شيطرج از هريك پنج درم ، عسل بلادر چهار مثقال و نيم ، داروها كوفته و بيخته به روغن گردكان چرب كنند و با سه چندان عسل كف گرفته بسرشند . بعد از شش ماه استعمال كنند . انقرادياى صغير : بلادرى كوچك گويند و خواص اين نزديك است به كبير ؛ صنعت آن : هليلهء سياه و بليله و آمله از هريك ده درم ، سعد كوفى و كندر و وج و فلفل سياه و زنجبيل و عسل بلادر از هريك پنج مثقال ، داروها كوفته و بيخته به روغن گردكان چرب و با عسل بسرشند . بعد از شش ماه استعمال كنند . فنداديقون : معده گرم كند و باد بشكند و درد معده و سردى زايل كند ؛ صنعت آن : زعفران و انگدان و تخم كرفس و تخم سداب و زنجبيل و حاشا و مغز جلقوزه از هريك شش درم ، كندر و مغز بادام تلخ از هريك دو درم ، فلفل هشت درم ، كوفته و بيخته با عسل بسرشند . شربتى دو درم . نوع ديگر : زنجبيل و فلفل و سنبل از هريك شش درم ، مصطكى و نانخواه از هريك چهار درم ، زيره و سليخه و حبّ بلسان و عاقرقرحا از هريك دو درم ، تخم كرفس كوهى و فودنهء كوهى از هريك چهار درم ، سادج يك درم ، كوفته و بيخته ، با سه چندان عسل بسرشند . شربتى دو درم باشد . اثاناسياى بزرگ : بيمارى جگر و سپرز معده را كه از بلغم و سودا بود و بادهاى غليظ كه در احشا و رحم باشد و تنگى نفس [ كه ] « 1 » از بلغم بود و سودا بود و اسهال بلغمى و درد گرده و مثانه سود دهد ؛ صنعت آن : مرّ و افيون و زعفران و جند بيدستر و بزر البنج و قسط و قردمانا و خشخاش و غافث و سرون « 2 » بز سوخته و جگر گرگ خشك كرده ، كوفته و بيخته ، با سه مقدار عسل بسرشند و بعد از شش ماه به كار دارند ، شربتى يك درم . فلونياى رومى : كه همهء دردها ساكن كند ، خاصّه قولنج و چون كه در قى بود اسهال ، چون كه اسراف حيض و شيصه باز دارد ؛ صنعت آن : فلفل سفيد و بزر البنج از هريك بيست مثقال ، افيون مصرى ده مثقال ، زعفران پنج مثقال ، تخم كرفس چهار مثقال ، سادج و سليخه و

--> ( 1 ) . به قياس افزوده شد . ( 2 ) . س : غافث سروبن .