حكيم ابو على ( مجهول ) ( مترجم : محمد بن زكريا الرازي )

31

خواص الأشياء ( فارسى )

باب دويم در لعوقات لعوق سپستان : جهت خشونت حلق و سينه نرم كند و سرفه ببرد و طبع نرم دارد ؛ صنعت آن : سپستان فربه دويست عدد ، مويز منقّى چهل درم ، فلوس خيار چنبر بيست درم ، در سه من آب بجوشانند تا به يك من آيد و با نيم من قند بجوشانند تا به قوام آيد ، و اگر پنج مثقال بيخ مهك خراشيده داخل كنند ، بهتر باشد . نوع ديگر : سپستان صد دانه ، عنّاب پنجاه عدد ، مويز منقّى چهل درم ، فلوس خيار چنبر بيست درم ، به دستور آن بپزند ، بيست درم آرد باقلا سوده در آن بسرشند . لعوق خيار چنبر : سرفهء كهنه را نافع بود ؛ صنعت آن : بنفشه پنج مثقال ، عنّاب بيست دانه ، سپستان فربه پنجاه دانه ، مويز منقّى چهل دانه ، اصل السّوس خراشيده پنج درم ، زوفا پنج درم ، خشخاش سفيد كوفته بيست مثقال ، رازيانه و ايرسا و كتيرا از هريك سه درم ، صمغ الود دو درم ، پر سياوشان هفت درم ، انجير سفيد بيست دانه ، نيك بجوشانند و بپالايند و بيست مثقال مغز فلوس خيار چنبر در آن حل كنند و با نيم من قند بجوشانند تا به قوام آيد ؛ و مغز تخم خربزه و مغز تخم خيار بالنگ و مغز بادام مقشّر و مغز دانهء به و حليمو و گل خطمى و تخم خبازى از هريك پنج درم ، باقلاى سفيد ده درم ، كوفته و بيخته ، بسرشند و بيست مثقال روغن بادام اضافه كنند . لعوقى كه سرفهء گرم را نافع بود : مغز تخم خيار و مغز تخم بادرنگ و مغز بادام مقشّر و مغز دانهء به و كتيرا و نشاسته و ربّ السّوس از هريك سه درم ، تخم خطمى و تخم خبازى از هريك پنج درم ، سپستان و مويز و ايرسا نيم‌كوفته بجوشانند و بپالايند و با نيم من قند بجوشانند تا به قوام آيد و داروها سحق كرده ، در آن بسرشند . نوع ديگر : همان اخلاطها ، پانزده درم مغز فلوس خيار چنبر و پنج درم بنفشه و بيست عدد عنّاب و دو عدد خشخاش با پوست ، در وقت سرشتن ده درم آرد باقلا و سى درم روغن