حكيم ابو على ( مجهول ) ( مترجم : محمد بن زكريا الرازي )

25

خواص الأشياء ( فارسى )

شربتى پنج مثقال به كار دارند . شراب انجير نوع ديگر : انجير پنج من ، حليبه سه من ، هر دو در آب خوسانند . دو روز بعد از آن بجوشانند و بپالايند و با دو من انگبين بياميزند و اين داروها در كيسه كنند و در ميان ديگ اندازند ، چنان‌چه ذكر رفت ، تخم هليون و تودرى سرخ و زرد از هريك پنج درم ، زنجبيل چينى و جوزبويا و بسباسه از هريك ده درم ، شربتى بيست درم مفيد باشد . شراب كدر : و كادى نيز گويند . خداوند اسهال صفرايى را سود دارد . سركه و آب انار ترش و آب اترج و آب ليمو و آب غوره و آب پياز و آب توت و آب هندوانه و آب گشنيز و آب سيب و آب تمر هندى و آب زعرور و آب عدس و عدس و عنّاب « 1 » و لعاب اسفيوش از هر يك رطلى ، صندل سرخ و سفيد رطلى ، كادى قند به قدر حاجت ، كافور دو درم ، طباشير سفيد بيست درم ، كوفته و بيخته در آن حل كنند . شراب هليله : مفاصل و تب‌هاى گرم را سود دارد و طبع فرود آرد ؛ صنعت آن : پوست هليلهء زرد صد عدد ، نيم كوفته كنند و آب بر سر آن ريخته و سه روز در آفتاب نهند ، روز سيوم آب از آن باز ريزند و آب تازه كنند و سه روز ديگر رها كنند و بعد از شش روز هر دو آب با سه وقيه ترنجبين صافى كنند و بر سر آتش نهند و بجوشانند تا به قوام آيد ، فرو گيرند و يك درم سقمونياى مشوى كرده در آن حل كنند . شربتى ده مثقال نافع بود . شرابى كه فواق بنشاند : زيره و انيسون و فودنه و كندر از هريك ده درم در دو من آب بپزند تا به نيم من آيد ، جرعه جرعه مىنوشند . نوع ديگر : فواق كه از سردى معده باشد ؛ صنعت آن : رازيانه و فودنه و سعد و تخم كرفس و انيسون ، مساوى كوفته ، بجوشانند تا باز دو دانگ آيد و بپالايند و جرعه جرعه مىنوشند . نوع ديگر : تخم سداب و نانخواه از هريك ده درم ، در يك من شراب بجوشانند تا به نصفى آيد و بپالايند و جرعه‌جرعه مىنوشند . شراب فواكه : قوّت معده بدهد و منع قى بكند ؛ آب به و آب سيب و آب انارين و آب مورد از هريك جزوى ، آب زرشك و آب سماق و آب غوره و آب زعرور از هريك نيم جزو ، آب‌ها بجوشانند تا ثلثى آيد و آن مقدار قند كه كفاف باشد اضافه كنند و به قوام آورند . شراب انار ترش : كه قى و صفرا باز دارد و معده را قوّت دهد ؛ صنعت آن : آب انار ترش دو

--> ( 1 ) . س : اناب .