جمعى از نويسندگان ( افلاطون ، جالينوس ، امام علي ع ، كرمانى ، ناشناخته )
29
شش رساله كهن پزشكى ( فارسى )
كاسه آب كند و يك شب بگذارد و روز ديگر بجوشاند و قياس مىگيرد تا آب شود و سركه بماند ، صاف كنند و از اين سركه ، سكنجبين بسازند . پروردهء غوره : كه چشم را قوّت دهد و صحّت نگاه دارد . بگيرد پوست هليلهء زرد و ماميران چينى ، و پوست چشم باز كرده ، و توتياى شسته ، از هريك پنج درم ، همه را بكوبند و آب غوره و آب برگ باديان بر أو كنند و چهل روز در آفتاب گذارند و هر سه روز آب بر أو تازه كنند تا خشك شود . پس بسايند و بامداد و شبانگاه از آن در چشم مىكشند ، نافع باشد . امّا از داروهايى كه قوّت مباشرت را سود دارد : بگيرند ترنجبين سفيد و پاكيزه كنند از خار و خاشاك و شير گاو بر آتش نهند تا اندك جوشى برآرد و ترنجبين در أو افكنند تا گداخته شود و پس فروگيرند و در ظرفى كنند . هر روز از آن چند كفچه بخورد . و نوعى ديگر : بگيرند زردهء خايهء نيمپخته دو درم سعتر بر آن كنند . از غذاها ، برنج شير و قليهء چرب و گوشت فربه و پياز پخته سودمند است و روغن زيتون و روغن زنبق و اندك جند بيدستر اندر أو حلّ كنند و به زهار و پشت طلا كنند ، نافع باشد . و از داروهايى كه شايد ، بگيرند آب پياز سفيد و عسل ، از هر يكى بيست درم و بجوشانند تا آب رود و عسل بماند ؛ و بنهد تا وقت خواب دو كفچه از آن بخورد و مزاج را موافق بود و خرما در شير آغشته سود دارد . امّا آنچه قوّت جماع كم كند ، تخم كاهو است و تخم سداب و كافور و تخم نيلوفر خوردن و بوييدن ، و جمله ترشىها زيان دارد .