يار محمد خان سهام الدوله / خاور بى بى شادلو
273
سفرنامه هاى سهام الدوله بجنوردى ( فارسى )
سلطان صلاح الدين ايوبى معروف ( - يوسف بن ايوب ، زادهء 532 ، حكمرانى 564 - 589 ه ق ) همانا « شادى بن مروان » نام داشته ، كه از كردان روّادى بوده ، و از شهرك « دوين » آذربايجان برخاسته است « 1 » . ابن نباتهء شاعر ( سدهء 8 ق ) در مرثيهء امير ابو الفداء عماد الدين اسماعيل بن على ايوبى ( م 732 ق ) - صاحب كتابهاى تاريخ و جغرافيا ( - تقويم البلدان و المختصر فى اخبار البصر ) كه از همان خاندان كردى ايوبى بوده ، منجمله با وصف « ابن شادى » از وى ياد كرده است : « ما للنّدى لا يبلى صوت داعيه * اظنّ انّ ابن شادى قام ناعيه » . . . الخ . « شادى » به معناى : فرح و فرحان ، از نامهاى پارسى و ايرانى ، همچون شادان برزين » ( راوى شاهنامهء فردوسى ) و « فضل بن شادان » ( دانشمند شيعى سدهء سوم ، م . 26 ق ) و جز اينها ، هم برابر « فرح » عربى در اصطلاح اخترگويان ، امّا به ويژه نام گويشى كردى از شاخهء « كرمانج » بوده و هست . ابو عيسى شادى بن محمّد ( نيمهء 2 سدهء 4 ق ) از سوى امير ناصر الدين ابو النجم بدر بن حسنويهء كردى برزكانى ( 369 - 405 ه ق ) - فرمانرواى كردستان ، بر شهرك « اسدآباد » همدان حكمرانى داشت ، و از بدر حسنويه فرمانبردارى مىكرد . امير عضد الدولهء ديلمى ( 356 - 372 ه ق ) در سال 369 كردان برزكانى حسنويه را گوشمالى و سركوبى نمود ، و از دستاندازى و پيشروى ايشان ممانعت كرد . در سال 381 كه صاحب بن عبّاد طالقانى وزير نامدار بوييان به « كرج » ابودلف ( - اراك كنونى ) آمد ، ابو النجم بدر بن حسنويه ، همين ابو عيسى شادى حكمران اسدآباد را به نزد وى فرستاد ، و در همين سال فخر الدولهء ديلمى ( 373 - 387 ق ) - صاحب « رى » در همدان ، توسط همان ابو عيسى شادى اسدآبادى دختر بدر بن حسنويهء برزكانى را براى پسرش مجد الدوله ابو طالب رستم ديلمى ( 387 - 420 ق ) خواستگارى كرد . آنگاه ، در رويدادهاى ستيزش ميان شمس الدولهء ديلمى ( 378 - 412 ق ) فرمانرواى همدان با برادرش مجد الدولهء ديلمى فرمانرواى « رى » به سال 397 ، چون
--> ( 1 ) وفيات الاعيان ، ج 1 ، ص 232 - 237 ، ج 6 ، ص 139 ببعد ، و جز اينها Justi , F . Iraniches Namenbuch , p . 270