هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )

47

سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )

بسيار باصفائى و چشمهء آب جارى گوارايى دارد . مهتاب شب خوبى بود . تحريرات پست حضرت « سردار اكرم » را تمام كردم . رئيس پست « خرم‌آباد » ، « ميرزا محمد خان » هم محض بدرقه تا « شهنشاه » آمده بود . كاغذهاى پست را به اتمام رسانده ، به رئيس پست داده شد . مهتاب شب و هواى خوبى بود . خوش گذشت . يك‌شنبه ، دهم [ صفر 1315 ه . ق . ] [ چمشك ] از منزل « شهنشاه » روانه شده ، از ميان « كوه » و « كتل » و « ماهور » ، كه همه درخت « بلوط » و « پسته جنگلى » بود ، عبور كرده ، به « تنگ چمشك » « 1 » آمديم ، كه 4 فرسخ مسافت بود ، و همه ، درخت و جنگل . در اغلب جاها ، مرحوم « ناظم خلوت » ، راه را درست كرده و بنايى هم مثل كاروانسرا مانندى در « تنگ چمشك » ساخته ، و محل بسيار خوبى است . آب خوبى نزديك قلعه جارى است ، ولى « قلعه » از بىمواظبتى روبه خرابى است . « 2 » « ميرنامدار خان » ، كه از ميرهاى طايفهء « ديركوند » است ، با جمعى به استقبال آمدند . [ و ] خدمت حضرت اجل افخم ، سردار اكرم ، والى « عربستان » و « بختيارى » مشرف شدند . بعضى صحبت‌ها در باب امنيت راه از « لرستان » تا « عربستان » با حضرت سردار

--> در آن مؤسس اتابكان لر كوچك يعنى شجاع الدين خورشيد دفن است . داخل مقبره ، هشت ضلعى و اندازهء هر ضلع 5 / 2 متر است . گور در وسط قرار دارد و براى آن صندوقى چوبى گذاشته‌اند ، كه داراى كنده‌كارىهاى زيادى است و اندازهء آن 90 103 200 سانتىمتر است . بر روى صندوق ، ضريحى چوبى در اندازه 2 94 / 2 95 / 1 متر گذاشته شده است . ارتفاع گنبد 12 متر و دو جداره بوده و آجرى است . ( آثار باستانى و تاريخى لرستان ، 3 / 37 - 38 ) . مجموعه مقبره شهنشاه متعلق به دوره صفويه بوده و به شماره 1920 در تاريخ 16 شهريورماه 1376 ه . ش . در فهرست آثار ملى ايران ثبت گرديده است . ( 1 ) . روستاى تاريخى چمشك ( chemeshk ) مركز دهستان ميان كوه شرقى شهرستان پلدختر بوده و كنار رودخانه‌اى به اين نام در 32 كيلومترى خرم‌آباد واقع شده است . نام اين روستا در واقع چم + اشك بوده و يك ماندگاه اشكانى محسوب مىشود . ( 2 ) . قلعه يا كاروانسراى چمشك ، از قلعه‌هاى مسير خرم‌آباد به انديمشك بوده و طول و عرض و باروى آن 44 48 متر و از نظر استحكام بنا و معمارى آن جالب توجه است . در ورودى قلعه به سوى جنوب است و اندازهء آن 2 5 / 3 متر است . قلعه 12 اتاق دارد ، كه هر اتاق به 2 قسمت جلو براى سكونت كاروانيان و عقب براى نگهدارى چهارپايان آنان تقسيم شده است . قلعه با سنگ و آجر و گچ بنا شده و ناودان‌هاى آن همه سنگى است . باروى قلعه شرفه‌ها و كنگره‌هايى دارد . ( آثار باستانى و تاريخى لرستان ، 3 / 45 ) .