چون به‌واسطهء باران و مرور زمان ، خط آن محو شده بود ، درست خوانده نشد . و در ميان آن سطور به فرمايش « مظفر الملك » ، كه از جانب حضرت اشرف و الا شاهزاده اعظم ظل السلطان ، در « لرستان » و « عربستان » حكومت داشته ، آثارهاى خود را - كه همان « سربازخانه » و « محسنيّه » باشد - تاريخ احداث بناهاى « مظفر الملك » را در « خرم‌آباد » حجارى كرده‌اند . در سنه 1301 هجرى . شهر « خرم‌آباد » ، به واسطهء اشجار زياد و آب‌هاى جارى و سبزه ، خرّم به‌نظر مىآيد ، ولى از قرار مشهور ، آب و هوايش تعريف ندارد و سالم نيست و مورث « تب » و « نوبه » است . « برنج » خوب در « خرم‌آباد » به عمل مىآيد ، بهتر از مال « مازندران » . زراعت آن‌جا بيشتر « شلتوك » و « ذرّت » و قليلى « گندم » و « جو » و « صيفىكارى » است . صنعت يدى كه قابل باشد ، ندارند . نايب الحكومهء « خرم‌آباد » ، نواب و الا « شاهرخ ميرزا » بود ، از جانب نواب مستطاب اشرف و الا « حشمت الدوله » ، با « مهر على خان » رئيس « سگوند » ، كه سرتيپ است ، خدمت حضرت « سردار اكرم » مشرف شدند . 3 شب در « خرم‌آباد » توقف شد . [ شنبه ، نهم صفر 1315 [ ه . ق . ] ] [ شهنشاه ] شنبه ، نهم صفر 1315 [ ه . ق . ] از « خرم‌آباد » حركت كرده ، به منزل « شهنشاه » ، « 1 » كه 2 فرسخ مسافت است ، آمديم و در اين 2 فرسخ ، زمين مسطح است و دهات چند واقع است . جلگهء خيلى خوب و وسيع و آب‌هاى جارى زياد است . بعد ، گردنهء « شهنشاه » مىشود ، كه خيلى مرتفع ، ولى مرحوم « ناظم خلوت » از « خرم‌آباد » تا پاى اين گردنه ، خيابان ساخته [ است ] ، و در گردنه هم راه را درست كرده ، به آسانى مىشود عبور كرد . در « شهنشاه » ، امام‌زاده‌اى « 2 » واجب التكريم هست . چند خانواده سكنا دارند . جاى

--> ظهير الدين و الدوله معين الاسلام طغرلتكين . . . » ( آثار باستانى و تاريخى لرستان ، 2 / 57 - 58 ) ( 1 ) . حسن على خان افشار در سال 1266 ه . ق . مىنويسد : « از خرم‌آباد سوار شده ، عازم ده امام‌زاده‌اى كه اسمش شهنشاه بود ، شديم . از خرم‌آباد تا امام‌زاده دو فرسخ است . يك فرسخ و نيم صحرا است و چمن است . . . غروب رسيده ، در امام‌زاده چادر زده بودند . » ( سفرنامه لرستان و خوزستان ، 87 ) ( 2 ) . در 20 كيلومترى جنوب خرم‌آباد ، در روستاى گوشه ( كه به آن شهنشاه هم مىگويند ) آرامگاهى است كه