هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )
582
سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )
نظم هركه آمد عمارتى نو ساخت * رفت منزل به ديگرى پرداخت وان دگر پخت همچنان هوسى * و اين عمارت به سر نبرد كسى در سر باغى ديدم نوشتهاند : فرد بس مالكان باغ كه دوران روزگار * كرده است « 1 » خاكشان گِلِ ديوارهاى باغ و نيز نوشته بودند : بيت بسى مىوزد مشكبو بادها * كه ما رفته باشيم از يادها از جملهء عمارتهاى عالى و جاهاى با نزهت ، عمارت باغ و مدرسه و مسجد مرحوم سپهسالار « 2 » است ، كه آثار بسيار معتبر دارد ، كه حالا در دست جناب اجلّ آقاى يحيى خان مشير الدوله - دام اجلاله - مىباشد . جناب معظم از كبار رجال دولت جاويد آيت است . شخصى با سخاوت و با همت [ است ] ، هرچند به قول بعضى ، با اين همه قدرت ؛ قدرى بىرحم و مرّوت است . در همان باغ و عمارت ، مكرّر برحسب وعده ، مهمان ايشان بوده و سياحت آن باغ و عمارت را نمود . اسباب و اوضاع اميرانه ، از ميز و صندلى « 3 » و اسباب چراغ و روشنايى ، همه وقت [ در ] آنجا حاضر و اتاقهاى عمارت تماما مفروش است و منظر عمارت خيلى باصفاست . و من جمله باغ و عمارت جناب مستطاب اجل اكرم ، وزير دار الشورى و وزير وظائف و اوقاف ، آقاى ميرزا على خان امين الدوله - دام اجلاله - كه محض خوشنيّتى و پاكفطرتى ، آنجا را مخصوصا تفرجگاه عامّه قرار دادهاند . براى هر طبقه ، وارد و صادر ، درش باز و بىحاجت دربان است . [ نكته ] هركه خواهد ، گو بيا و هركه خواهد ، گو برو .
--> ( 1 ) . در اصل : كرد است ( 2 ) . مسجد سپهسالار ( شماره ثبت 260 ، مورخ 30 خرداد 1315 ه . ش . ) واقع در خيابان نظاميه ، مدرسه عالى سپهسالار ( شماره ثبت 411 ، مورخ 11 بهمن 1334 ه . ش . ) واقع در خيابان ناصر خسرو از بناهاى عصر قاجار هستند كه به دستور سپهسالار ساخته شدهاند . ( 3 ) . در اصل : صندل