هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )
502
سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )
طرف عصر ، رفتم به تماشاى لب دريا . كمكم رسيدم به باليوزخانه « 1 » دولت انگليس كه ارامنه « 2 » هم در آن سمت خانه و « آفيس « 3 » » دارند ، جايى است بسيار باصفا . در عرض راه ، دخترى مسيحى [ را ] ديدم كه زلف آشفتهاش جمعى را پريشان كرده ، بلكه خلقى را بيشتر درمان نموده [ است ] . [ شعر ] لب لعلش « ياقوت » را جگر خون ساخته * و درّ دندانش ، رونق بازار « مرواريد » شكسته چشمش مدام مست و خونخوار * ابرويش پيوسته كماندار بارى ، رفتم از آفيس مگرويج ارمنى ، بعضى اشياء [ را ] خريدم . چهارشنبه ، 12 [ جمادى الثانى 1309 ه . ق . ] دو ساعت به غروب مانده ، به طرف باليوزخانه و آب انبار مرحوم حاجى قوام الملك « 4 » روانه شدم . آب انبار را به دقت تماشا كردم . باعث آبادى بوشهر است . گفتند قدرى شكستگى به هم رسانيده و تعمير مىخواهد « 5 » . تا نيم ساعت از شب گذشته ، در آنجا توقف داشتم . پنجشنبه ، 13 [ جمادى الثانى 1309 ه . ق . ] جمعه ، 14 [ جمادى الثانى 1309 ه . ق . ] شنبه ، 15 [ جمادى الثانى 1309 ه . ق . ] يكشنبه ، 16 [ جمادى الثانى 1309 ه . ق . ] دوشنبه ، 17 [ جمادى الثانى 1309 ه . ق . ]
--> ( 1 ) . كنسولگرى ، قونسولگرى . عمارت سبزآباد يا كنسولگرى انگليس در شهر بوشهر متعلق به دوره قاجاريه بوده و به شماره 2948 در 28 دىماه 1379 ه . ش . در فهرست آثار ملى ايران ثبت شده است . ( 2 ) . شهر بوشهر در روزگار قاجاريه ، داراى جمعيتى قابلتوجه از مسيحيان و يهوديان بوده است . مسيحيان داراى كليساى ارامنه گريگورى ( ثبت 6514 مورخ 7 مهر 1381 ه . ش . ) در محله شنبدى بودهاند . ( 3 ) . آفيس ( office ) ، اداره ، دفتر كار ، شركت . ( 4 ) . « تا لب آبانبارى كه مرحوم قوام الملك ، احداث نموده ، رفتيم . 14 بيت وقار در وصف آبانبار يا تاريخ احداث گفت ، به روى سنگ مرمر نقش كردهاند . » ( سفرنامه مكه ، ابراهيم كازرونى ، 328 ) . ( 5 ) . آبانبار قوام از بناهاى دوره قاجار بوده و در خيابان ساحلى شهر بوشهر قرار دارد و به شماره 3512 در تاريخ 25 اسفندماه 1379 ه . ش . در فهرست آثار ملى ايران ثبت شده است .