هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )
287
سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )
سرباز نظام كشيده ، سلام دادند . در كمرهاى كوه ، منزل داشتند . صاحبمنصب ايشان ، توى يك برج منزل داشتند . مراجعت كرديم . قدرى بالاتر از دربند چوببست ، سربازى را خواستند . گفتند با سقّا بروند آب بياورند . آب ، يك فرسنگ بايد بالا به روى . رفتند ، آب آوردند . آن سرباز ، مشكش سوراخ بود ، كه نصف آبش ريخت . زندگانى نداشتند در آن چوببست ، و ناخوش [ ى ] زيادى داشتند . مهندس ، همراه بود . جناب صاحبديوان فرمودند : منزل علاحده [ اى ] بسازند ، كه سرباز از هر نوعى راحت باشند . بعد از نهار ، مراجعت كرديم . در تمام اين راهها ، جناب صاحبديوان سوار به اسب « آفتاب » را ميل مىفرمودند . مراجعت دربند نفته « 1 » شديم . شب را مانديم . بعد ، حركت كرده ، آمديم به كبودگنبد ، پايتخت كلات . يك بنايى از نادر باقى مانده است . يك برجى است به بلندى و بزرگى برج سلطان طغرل « 2 » تكين تهران . تفاوتى كه اين دارد ، دورش را تمام سنگ كار كردهاند و طاقى شبيه « حوضخانه » زير آن ساخته بودند . و عجبتر اينكه سنگى از بالا آمده ، به قدر جاى خودش ، سوراخ كرده ، پايين آمده بود . بعد ، ملاحظه كرديم ، ديديم تمام نيم آجرى به گچ ساختهاند و زير آن برج « 3 » كه شبيه « حوضخانه » بود ، زيرش تمام عمارت بود . دور آن عمارت تقريبا 2000 ذرع بود . عمارتهاى زير 2000 ذرع بود . عمارت زير كه شبيه « حمام » است ، مىگفتند خزانهء نادر در همينجاها بوده [ است ] . يك « حمام » كوچكى در آنجا مهيّا كرده بودند كه تعلق به حكومت دارد . « داعى » با « جناب معظم » به آن حمام وارد شده ، 11 پله مىخورد . جناب صاحبديوان ، احوال پرسيدند كه :
--> ( 1 ) . در اصل : نفطه ( 2 ) . در اصل : تقرل ( 3 ) . اين برجهاى ديدهبانى مربوط به عصر نادرى ( افشاريه ) به شماره 662 در 23 فروردينماه 1346 ه . ش . در فهرست آثار ملى ايران ثبت شدهاند .