از اين ده ، قدرى كه گذشتيم ، به ده « ملاكلا » ى خالصه رسيديم . از اين‌جا رودخانهء بزرگى به دريا مىريزد ، كه جسر چوبى بر روى آن بسته‌اند . اهالى ده ، نزديك جسر ايستاه بودند . از « ملاكلا » ، قدرى كه گذشتيم ، به « سرخه‌رود » « 1 » رسيديم . بسيار ده‌آباد بزرگى است . استعداد خيلى آبادى دارد و محل قابلى است . تيول ورثهء مرحوم « احمد خان نوائى » است . رودخانه « هراز » ، « 2 » كه سرچشمه‌اش از كوههاى « لار » و از شهر « آمل » مىگذرد ، در « سرخه‌رود » به دريا مىريزد . جسر محكم خوبى بر روى آن بسته بودند و چنان‌چه جسر نبود ، عبور از آب مشكل بود . « سرخه‌رود » ، در دست « محمد خان » « 3 » پسر « احمد خان » است . از اين‌جا گذشته ، به « وزرا محله » و « مريچ محله » ، « 4 » كه سهمى « حسن خان » پسر « احمد خان » است ، رسيديم . رعيت اين 2 ده و يك نفر آخوند از سكنه « دابوى بزرگ » ، « 5 » كه تا اين 2 ده ، يك فرسخ مسافت دارد ، سر راه ايستاده بودند . « وزرا محله » و « مريچ محله » جزو « دابوى كوچك » است . از پل « سرخه‌رود » كه خيلى باريك و طولانى بود ، پياده گذشتيم . تمام اين جسرها را « عضد الملك » ، به جهت عبور اردو حكم داده [ و ] ساخته‌اند . از « سرخه‌رود » الى « فرىكنار » ، كه محل آبادى است و جمعيت زياد دارد ، سواره رفتيم . از بالاى تپه كه مشرف به دريا بود ، آبادى « فرىكنار » پيدا بود . اطراف آبادى ، جلگهء خوب و چمن سبز و خرمى دارد . محل با روح و باصفائى است . « مردابى » هم دارد ، كه به دريا متصل مىشود . از قرارى كه مىگفتند ، طول اين مرداب ، يك فرسخ است ، اما عرضش كم و همه‌جا به‌طور رودخانه است . در سوابق ايام ، عرض اين « مرداب » ، زياده بر اين بوده است . حالا كم شده و به جاى آب ، نى روئيده است . در اين مرداب ، « مرغابى » زياد است . در دهنهء مرداب ، نزديك به دريا ، جسر چوبى خوبى بسته‌اند .

--> ( 1 ) . امروزه به آن سرخ‌رود مىگويند . ( 2 ) . اعتماد السلطنه نام آن‌را اراز مىنويسد . ( روزنامه اعتماد السلطنه ، 34 ) ( 3 ) . « راه امروز 4 فرسخ بود . چند رودخانه در وسط راه واقع شده است ، من جمله سرخرود است . هرچه پرسيديم سرچشمهء اين رودخانه كدام است ، كسى نمىدانست . پل ممتد چوبى فورى بسته بودند . ده سرخرود از عبد الله خان نوائى است . » ( روزنامه اعتماد السلطنه ، 33 ) ( 4 ) . نام ديگر آن مريج محله مىباشد . ( 5 ) . امروزه دهستان دابوى شمالى ناميده مىشود .