هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )
631
سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )
ييلاقى سلاطين سلف مىدانند . وضع عمارت هم با « حمّام » و « سرداب » و لوازمى كه داشته ، مؤيد اين قول است : فانظروا بعدها الى الآثار . و رباطى ديگر ، كه شاه عباسى گويند ؛ ولى از قرار كتيبه [ اى ] كه بر سنگى نوشته و در بالاى دروازهء آن منصوب است ، معلوم مىشود كه ناظر شاه سليمان صفوى بنا كرده است . مادّه تاريخ آن ، اين است : « منزل امن و امان است اين رباط بىبدل » 1097 [ ه . ق . ] باد سخت اين صحرا معروف است و در غالب فصول [ باعث ] سرماى شديد مىشود . شب در اين منزل اتراق شد . روز 23 رمضان [ 1300 ه . ق . ] روانهء قوشه شديم . مسافت 6 فرسخ است . [ رباطگلين ] مزرعه كوچكى به مسافت يك فرسخ ، در سمت چپ راه واقع است . عمارتى مختصر دارد ، معروف به رباطگلين ، و در سمت راست چند درخت از دور به مسافت يك ميدان مشاهده مىشود ؛ كه در آنجا باغى باصفا و ميوهها و سبزى همهچيز دارد . كلاتهء حاجى على سمنانى است ، خودش [ هم ] همانجا ساكن است . [ قوشه ] در نزديكى قوشه كه منزلگاه است ، قلعه [ اى ] است كه در اين وقت بدون سكنه است و رباطى از عهد صفويه ، كه حاجى على نقى كاشانى [ آن را ] تعمير مختصرى كرده و مبلغ گزافى از اين رباط و ساير رباطات عرض راه خراسان دريافت مىكند ، كه همين حالت را دارند . بدين واسطه ، مستأجرين رباطات هرچيزى را دو برابر قيمت عادله مىفروشند . اصلاح اين مفاسد برعهدهء دولت است . چاپارخانه هم دارد ، كه همانجا منزل كرديم . در بالاخانهء چاپارخانه ، رفع شبههء سكنهء آنجا را در باب قبله نموده ، در سقف