پنج‌شنبه ، چهاردهم [ ذى قعدة الحرام 1304 ه . ق . ] امروز در منزل ماندم . تازه‌اى روى نداد . شب ، بعضى از دوستان [ كه ] مدعو بودند ، آمدند . شام صرف شد . پس از غذا ، خواتين موعوده ، قدرى « پيانو » زده ، همه را محفوظ كردند . تا نصف شب ، ساز و صحبت گرم بود . بعد ، ايشان رفته ، من هم به خوابگاه خويش شتافتم . جمعه ، پانزدهم [ ذى قعدة الحرام 1304 ه . ق . ] امروز « چاپار » متوجه « هندوستان » است . قدرى از روز را مشغول خطوط لازمه شدم . طرف عصر ، بيرون رفته ، قدرى پياده گردش كردم . اغلب روزها ، هوا ابر [ ى ] است و خنك . بعضى ايّام كه آفتاب مىتابد ، هوا گرم مىشود ؛ ولى زير سايهء اشجار ، نسيم خوش و خرّمى مىآيد . قريب [ به ] يك ساعت راه رفته ، [ به ] منزل معاودت شد . شنبه ، شانزدهم [ ذى قعدة الحرام 1304 ه . ق . ] امروز رفتم به تماشاى موزه‌اى كه موسوم است به « بريتيش موزيم » « 1 » . اين « موزه » منقسم به دو جزو است : يكى ، مشتمل است به « تماثيل » و « حجارىهاى مرغوب » ؛ و ديگرى ، محتوى است بر « سكه‌ها » و « نشان‌هاى قديم » عالم . در مرتبه تحتانى ، « كتابخانه‌اى » « 2 » است بسيار بزرگ ، شامل انواع [ و ] اقسام كتب « خطى » و « باسمه » « 3 » . عدد كتب « باسمه » 000 ، 004 ، 1 « 4 » جلد است و عدد كتب « خطى » بيش از 000 ، 50 جلد ، [ كه ] 500 ، 8 جلد آن « السنهء شرقى » است ، از قبيل « عربى » و « فارسى »

--> ( 1 ) . موزهء انگليس ( British Museum ) . ميرزا ابو طالب خان درباره‌اش مىنويسد : « انگلش ، خانه‌اى را كه عجايب عالم در آن جمع و نگاه دارند ، ميوزيم خوانند . در اين خانه قريب 100 ايوان است . هريك منسوب به عجوبهء جايى يا قسمى از عجوبه‌اى است . عجايبات انسانى و حيوانى و نباتى و حجره‌اى آن‌قدر در آن ديده شد كه مطلقا در حفظ نماند . . . به هيئت مجموعى آن‌قدر خوش‌نماست و دلپذير است كه خلل در سير عجايب آن خانه مىكند و نمىگذارد كه ناظر چشم از او به جانب ديگر اندازد . » ( مسير طالبى ، 159 ) ( 2 ) . در اصل : كتابخانه‌ئى ( 3 ) . منظور : چاپى . ( 4 ) . در اصل : يك ميليان و چهار هزار