براى نشاندن آتش فتنه و فساد ، خيلى تأثير بخشيد ، كه كتبا به مسلمانان « هند » فرمود : دفع كنيد اين فتنه را و جمع بشويد زير اعلام « انگليس » . من مىدانم كه در ممالك غربى « تعصّب مذهبى » ديگر چندان اهميتى ندارد ، ولى از عقل مستبعد « 1 » است كه بگوئيم : در ايالات شرقى هم كاش همين‌طور بودى ؛ بلكه مناسب حال ايشان به هيچ‌وجه نخواهد بود . ما چندين كرور خلق ، كه در ايالات « حاره » و « بارده » ، « 2 » هر سال ، ماه رمضان روزه « 3 » مىگيريم و متحمّل اين‌قدر « محنت » و « كربت » « 4 » مىشويم ، محض اينكه اطاعت قول پيغمبرمان را كرده باشيم ، نمىشود ساكت بمانيم ببينيم « مكّه » و « مدينه » ، مطرح ظلم و طغيان كفار شده [ است ] . اشخاص بابصيرت « هندوستان » مىدانند كه قانون « انگليس » در « هند » ، دفع ، تمام منازعات داخله را كرده [ است ] كه متّصل ، سابق بر اين حادث مىشد . و هم به واسطهء نظم و نسق عادلانه [ اى ] كه قرار داده ، « حريّت » و « آزادى » ، ملك طلق « 5 » ما شده ؛ بعضى را گمان اين است كه ما حرّيت « 6 » ملّتىمان از دست رفته ، آزادى در عهد سلاطين مطلق بود كه رعاياى خود را وامىداشتند بر يكديگر بيفتند . بلى ، اين نوع « آزادى » از ميان رفته [ است ] ، امّا بيش از 000 ، 000 ، 240 « 7 » جمعيتى كه ما در « هند » هستيم ، مختاريم هر نقطه و هر محلى را كه مىپسنديم ، برويم ؛ مطيع قانون معيّن و مسجّلى باشيم و سبب مهمّى كه بيشتر باعث شده ما « ثابت‌قدم » باشيم در دوستى با « انگليس » ، « مذهب پاك ما » است . و چون ما رعاياى دولتخواه اعليحضرت ملكه معظمه - دامته شوكتها - هستيم ، رشته قوى و مضبوطى هستيم براى و داد فيما بين اعليحضرت ملكه و حضرت خليفه . مقصود اصلى و آرزوى كلى ما اين است كه نگذاريم « روسىها » ، « 8 » بيشتر « 9 » به طرف « هندوستان » بيايد . ما هيچ ميل نداريم اين نوع حكومت باقاعده را از دست داده ، مطيع سلطان مطلق جبّار بشويم . و مىدانيم كه « روس » ، دشمن خونى مذهب ما است ؛ و اگر مقدّر شده باشد كه دولت « عثمانى » و « مكّه » و « مدينه » به دست روس بيفتد ، آن وقت كجا دستمان به آستان فيض نشان « ضريح مقدس حضرت امير المؤمنين » مىرسد ؟

--> ( 1 ) . دور . ( 2 ) . گرمسير و سردسير . ( 3 ) . در اصل : روذه ( 4 ) . حزن ، اندوه . ( 5 ) . ملك حلال و خالص . ( 6 ) . آزادى ملى . ( 7 ) . در اصل : دويست و چهل ميليان ( 8 ) . منظور : روس‌ها . ( 9 ) . در اصل : پيشتر