روزنامه سفر مازندران روز اول دوشنبه ، هفدهم ماه ذى حجة الحرام 1251 هجرى « 1 » به اتفاق « كپتان استيوارت » « 2 » كاتب سرّ « 3 » ايلچى « 4 » بزرگ دولت عليهء انگليس و « حكيم بل « 5 » صاحب » ، دو ساعت و نيم از ظهر گذشته ، از دار الخلافهء تهران به عزم سياحت « مازندران »

--> ( 1 ) . مصادف با 15 فروردين 1215 ه . ش . / 4 آوريل 1836 م . ( 2 ) . سرهنگ چارلز استوارت . ( Colonel Charles Stuart ) عضو هيئت و دبير خصوصى سر هنرى اليس در مأموريت ويژهء وى به ايران در 1835 م . وى از 27 ژوئيه 1835 م . تا 8 نوامبر 1836 م . حقوق هم‌پايه با دبير خصوصى سفير دريافت مىكرد . استوارت قبل از حركت سر هنرى اليس ، از انگلستان خارج شده و در قسطنطنيه [ استانبول كنونى ] با وى ملاقات كرد . هيئت ديپلماتيك در 31 اوت 1835 م . تراكيه را ترك كرد و در 4 سپتامبر از ترابوزان گذشت و در 10 سپتامبر با بايزيد رسيده و در اول اكتبر وارد خاك ايران شد . هيئت در 4 اكتبر از خوى عبور كرد و از راه اروميه عازم تبريز شد و در 11 اكتبر وارد اين شهر گرديد . ( ديپلمات‌ها و كنسول‌هاى ايران و انگليس ، 23 - 24 ) . وى سفرنامه‌اى به نام مسافرت يك سفير در شمال ايران نوشته است كه بيانگر همسفر بودن او با اليوت دارسىتاد است اما نوشته‌هاى وى با دقت و ظرافت بيشترى به رشتهء تحرير درآمده است . اين كتاب هنوز به فارسى ترجمه نشده است . ( 3 ) . منشى نامه‌هاى محرمانه . ( 4 ) . ايلچى ( ilc ? i ) ، سفير . به سفير كبير ايلچى بزرگ گفته مىشود . ( 5 ) . دكتر چارلز ويليام بل ( Dr . Chares William bell ) . جراح . عضو هيئت همراه سر هنرى اليس از اول آوريل 1835 م . جراح سفارت در تهران . پس از استعفاى دكتر جيمز رايش ، وى در 31 مارس 1842 م . جانشين او شد و تا 31 ژوئيه 1845 م . به خدمت پرداخت . او پسر سر چارلز بل بود و برادرش دكتر جورج ژوزف بل نيز از اول اوت تا 31 دسامبر 1845 م . جراح سفارت انگليس در تهران بوده است . ( ديپلمات‌ها و كنسول‌هاى ايران و انگليس ، 39 ) .