هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )
416
سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )
مقام « نخستوزيرى حيدرآباد » را برعهده داشت . « سالار جنگ » ، ممدوح بسيارى از شاعران فارسىگو بود ، از جمله : 1 . ميرزا محمد تقى بن قاسم على ، كه مثنوى « عرض حال » ( نسخهء كتابخانهء سالار جنگ ، به شمارهء 2235 فهرست ) را در سالهاى 1327 تا 1329 ه . ق . در مدح وى سروده است . 2 . محمد امام الدين صاحب قصيدهاى در مدح « سالار جنگ » ( نسخهء كتابخانهء سالار جنگ ، به شماره 2236 فهرست ) . 3 . ميرزا اسماعيل دردى اصفهانى . 4 . آقا بزرگ طالع خسروى شيرازى . 5 . مير دلاور على دانش ، گردآورندهء « گلراز سالارى » ( نسخهء كتابخانه سالار جنگ ، به شماره 2239 فهرست . ) 6 . صدر الشعرا فياض ايرانى . وى مجموعهاى از نفيسترين كارهاى هنرى ، اشياء عتيقه و كتابهاى ارزنده را كه به ارث به او رسيده و يا خود تهيه كرده بود ، در خانهاش نگهدارى مىكرد . در سال 1961 م . مجلس ايالتى حيدرآباد ، كليهء اموال عتيقه و كتابهاى او را « ميراث ملى » اعلام كرد و در موزهاى به نام « موزهء سالار جنگ » به نمايش عموم گذاشت . « 1 » اين موزه از معروفترين موزههاى هند به شمار مىآيد و كتابخانهء آن بيش از 000 ، 50 جلد كتاب دارد ، كه نزديك به 9000 جلد از آنها ، كتابهاى نفيس خطى و اغلب نيز به زبان فارسى است . حيدرآباد ( زادگاه ) « حيدرآباد » « 2 » مركز ايالت آندراپرادش ، « 3 » يكى از پنج شهر بزرگ هند ، با فرهنگ و تمدنى ايرانى است . اين شهر كه برفراز فلات « دكن » « 4 » در جنوب هند بنا شده ، توسط « سلطان محمد قلى قطب شاه » ، چهارمين پادشاه سلسلهء « قطب شاهيان » كه در « دكن » ،
--> ( 1 ) . تاريخ زبان و ادبيات ايران در خارج از ايران ، 61 . ( 2 ) . Hyder Abad ( Heydar Ab ad ) . ( 3 ) . Andrapradesh . ( 4 ) . از نظر لغوى و در زبان سانسكريت دكن ( Deccan ) بهمعناى جنوب است . افسانههاى كهن هند اين منطقه را « دكشينا » ( Dakshina ) يا « دكشيناپتا » ( Dakshinapatha ) خواندهاند ، كه بهمعناى « قطعه جنوبى » است و برخى كل شبه جزيرهء جنوب هند را « دكن » مىگويند .