هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )
411
سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )
پيشگفتار نام و نشان نام وى مير لايق على خان بوده است ، كه گاه به اختصار « لايق على خان » هم ناميده مىشود . القاب وى « سالار جنگ » ( سرسالار جنگ يا سالار جنگ دوم ) ، مختار الملك ، منير الدوله و عماد السلطنه بوده ، و لايق على خان عماد السلطنه نيز خوانده شده است . او در سال 1280 ه . ق . / 1863 يا 1864 م . « 1 » در « حيدرآباد دكن » « 2 » در شبهقاره هند چشم به جهان گشود . از نام مادر وى در تذكرهها هيچ يادى نشده است ، اما پدرش « مير تراب على خان » ، در هنگام تولد او 34 ساله بوده و 11 سال از نخستوزيرى و صدارت عظماى وى مىگذشته است . زندگى اشرافى او در دربار و در خاندانى ايرانىتبار ، باعث شده بود فردى « آزادانديش » ، « روشنفكر » ، « هوادار دموكراسى » ، « علاقمند به هنر اروپا و فرهنگ و ادب ايرانى » و عاشق « شراب » و « رقص » و « موسيقى » و « سفر » گرديده ؛ همچون پدر و نياكانش به تحصيل علوم متداول زمان خويش بپردازد و براى پذيرش مسئوليتهاى سنگين در آينده ، به فنون پيچيدهء سياسى ( پولتيك ) وادارى و ديوانى آشنا شود . از زمان ازدواج و نام همسر يا همسران وى اطلاع دقيقى در دست نيست ، و تنها
--> ( 1 ) . برخى سال تولد او را 1281 ه . ق . دانستهاند . ( 2 ) . ظاهرا در شهر حيدرآباد يا بيجاپور به دنيا آمده است .