هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )

369

سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )

اساس و پايهء طاق‌هاى پل خداآفرين در روى آنها محكم و برقرار است . در دو طرف پل ، 2 دروازه بزرگى نهاده‌اند كه عبور و مرور از روى پل از اين درها است و كسى از اهالى طرفين ، بدون بليت نمىتوانند از اين‌جا عبورومرور نمايند ، زيرا كه مستحفظين طرفين نهايت مواظبت را دارند . فى الجمله ، چون در اين طرف رود محل سكنى نبود ؛ با ضيق وقت از پل گذشته ، به مسافت يك فرسخ راه ، در مجراى رود ، در قريه « لاريجان » « 1 » در خانهء « على مراد خان تفنگدار » منزل شد . اين طرف رود « ارس » كه اوّل خاك « ايران » است ، محال « قراجه‌داغ » است و آن محدود است از شمال به خاك « قراباغ » و « مغان » كه رود « ارس » در اين حدود ، در ميانهء سرحد واقع شده است و از غرب به « گرگر » و « مرند » و سدّ و صحرا و از جنوب به بلوكات « ثلثه » و « بدوستان » و از مشرق به « مشكين » و « مغان » و « طالش » . كليهء خاك « قراچه‌داغ » منقسم به 18 محال است : [ 1 ] دزمار « 2 » [ 2 ] مردانغم « 3 » [ 3 ] حسن‌آباد « 4 » [ 4 ] بين جوان « 5 » [ 5 ] سجامان [ 6 ] كليبر [ 7 ] اوسبانلو [ 8 ] كيوان [ 9 ] گرمدوز [ 10 ] چهاردانگه [ 11 ] اونكوت [ 12 ] دودانگه [ 13 ] يافت [ 14 ] ورگهان [ 15 ] دكله [ 16 ] اهر [ 17 ] ازوم‌دل [ 18 ] ميشه‌پاره « 6 » . 6 « ايل » معتبر در اين 18 محال ساكن هستند : [ 1 ] حسين على خان‌لو [ 2 ] چلبيان لوى محمد خان‌لو [ 3 ] چلبيان لوى حاجى على خان‌لو [ 4 ] حاجى علىلو [ 5 ] قلى بيك‌لو

--> ( 1 ) . لاريجان ( Larijan ) ، روستايى از توابع دهستان گرمادوز شهرستان كليبر آذربايجان شرقى كه سر راه اصلاندوز به خداآفرين واقع شده است . ( 2 ) . دزمار يا ديزمار ( Dizmar ) دهستانى است در شهرستان كليبر . لاجورد آن معروف است . ( 3 ) . مردانقم ( Mardanqom ) روستايى است از توابع دهستان ديزمار شرقى بخش خداآفرين شهرستان كليبر . ( 4 ) . دهستانى از توابع شهرستان كليبر . ( 5 ) . مينجوان شهر كوچكى است در آن سوى رود ارس در جمهورى آذربايجان در استان زنگلان . ( 6 ) . از دهستان‌هاى چهارگانه شهرستان كليبر .