در اين معبر ، در سمت يسار رود ، منزل به جهت « مترددين » و « مستحفظين » ساخته‌اند . از معبر « خداآفرين » تا معبر « جلفا » 16 « قراول‌خانه » است ، كه مسافت ما بين هريك كمتر از 7 ورس نيست . و در هر « قراول‌خانه » [ اى ] از 20 الى 35 سواره قزاق ساخلوى دارند ، كه به نوبت در اوقات مخصوص ، سواره كشيك مىكشند . گويا اين اجازه را به قزاق‌ها داده‌اند ، كه اگر كسى فرارا از روى رودخانه مال التجاره بگذرانند ، با تير تفنگ بزنند و باوجوداين مبالغى در هر سال به‌عنوان « قاچاق » مىگذرانند . مواجب هريك از سوارها در ماهى 3 منات نقد و روزانه يك « گروانكه » نان و قدرى شراب و نيم « پوط » علف و 8 « گروانكه » جو براى خودش و اسب سوارىاش خرج داده مىشود . در رأس حدود و در معبر اين رود ، جمعى از مستقبلين ، با ملازمان جناب مستطاب آقاى « ثقة الاسلام » از « تبريز » آمده [ و ] در سرحد منتظر بودند . به فيض زيارت آن وجود فايض الوجود رسيده ، از مقدم شريفشان - كه سالما و غانما « 1 » از اين سفر خيرث اثر مراجعت فرمودند - شكرگذارى نمودند ؛ و مال سوارى و بنه به قدر كفاف هم آماده كرده بودند . خلاصه ، چند دقيقه در منزل سرحددار « روس » استراحت شده ، بعد در آن‌جا از اهالى « قراباغ » و بيك‌زادگان كه به مشايعت آمده بودند ، وداع نموده ؛ از پل خداآفرين كه معبر سرحد است ، عبور شد . معبر اين‌جا كه پلى خيلى محكمى در روى رود « ارس » امتداد يافته ، عبارت از تنگه‌اى است كه مجراى آب رودخانه بالنسبهء ساير جاها ، در اين‌جا خيلى كم‌عرض است ؛ باوجوداين پل در امتداد 250 قدم ساخته شده ؛ كه در حقيقت مىتوان تصور كرد اين مسافت ، عرض تنگه‌اى است كه رشته يك كوهى در اين موضع منقطع شده ، آب رود « ارس » از وسط آن با كمال تندى جريان و سيلان نموده ، به سنگ‌هاى بسيار بزرگى كه از قلل جبال به مجراى آب ريخته برخورده ، صداى مهيبى كوه و دشت را فرا مىگيرد . و از جمله همان سنگ‌ها است كه در اين تنگه

--> ( 1 ) . تندرست و بهره‌گيرنده .