هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )
362
سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )
چنانكه سابقا ذكر شد ، كه جناب آقاى « ثقة الاسلام » با اتباعشان در ورود به « قلعه شوشى » بنابر دعوت مخصوصى كه پيشتر خواسته شده بود ، در خانهء « مهدى قلى خان » مرحوم ، فرزند « ابراهيم خليل خان » منزل فرموده ؛ در ايّام توقف ، كه مدت 18 روز طول كشيد ، صبيهء مرحوم « مهدى قلى خان » مرحوم آنچه لازمهء پذيرايى و مهماندارى بود ، در حفظ مراتب احترامات جناب مستطاب معزى اليه ، به قدر سر موئى فروگذارى نكرد و كمال انسانيت را به جا آورد . مشار اليه ، حقيقت موصوف به صفات مردى و داراى آثار بزرگى است يگانه وارث اسلاف و حاكى اطوار اجداد خودش است . چون از خوانين و بزرگان اين بلد به يادگار در صفحه روزگار ، تنها همين يك دختر باقى مانده ؛ اين است كه براى پاس حقوق گذشت [ ه ] ها ، جميع بيكزاد [ ه ] ها و اعيان ، در اوامر و نواحى او ، صغيرا و كبيرا ، به جان و دل مطيع و منقاد هستند ؛ و نسبت به اين خانواده كمال فروتنى و انكسار « 1 » را دارند . بعد از فوت مرحوم « مهدى قلى خان » به تنهائى وارث و مالك اين همه متملكات گرديد . سن حاليهء او نزديك به 45 سال است . در اوّل جوانى ، در زوجيّت « خصاى خان تركستانى » مشهور به « قينار خصائى » بود . از او يك دختر و يك پسر دارد ، موسوم به « مهدى قلى خان » كه در « تفليس » مشغول خدمات دولتى است . با او ملاقات ممكن نشد . پس از مدتى كه « قينار خصائى » وفات مىكند ، جناب « آقا سيد حسين » را به همسرى اختيار مىنمايد ، كه حالا 5 اولاد هم از او دارد . خلاصه ، منزلى كه جناب « آقا » در آنجا نزول اجلال نموده بودند ، عبارت از يك دستگاه عمارت جديد البنائى بود كه هنوز صورت اتمام نگرفته [ است ] . اين عمارت جديد در جنب عمارات قديم « مهدى قلى خان » واقع است . از حيثيّت « صفا » و « دورنما » بهترين عمارات و ابنيه « قلعه » است . طرح ساختمانىاش به طرز عمارات « فرنگستان » است ؛ و امتيازى كه از ساير عمارات دارد ، اين است [ كه ] در جاى بلندى واقع شده ؛ كه تمام كوه و صحرا - تا هرقدر چشم كار مىكند - در منظرگاه او پيداست .
--> ( 1 ) . تواضع ، خضوع .