هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )
334
سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )
شنبه پنجم ربيع الاول 1297 [ ه . ق . ] امروز ، وقت ظهر ، با واپور تجارتى « نمسه » ، موسوم به « ونو » از اسكلهء « بيروت » به طرف « اسلامبول » حركت شد . هوا مساعد و دريا آرام بود . [ قبرس ] به فاصله 20 ساعت ، كشتى به بندرگاه جزيرهء « قبريس » ، « 1 » موسوم به « ملاحه » « 2 » رسيد . بعد از توقف قليل زمانى ، از مقابل بندرگاه مزبور حركت كرد . در ازمنهء قديمه ، اين جزيره 9 ايالت و 12 شهر معتبر و 000 ، 000 ، 1 نفس را حاوى بوده ؛ مركز حكومتى آن حالا شهر « نفقوشه » « 3 » است ، كه حالا 000 ، 14 نفس را داراست . ديگر از شهرهاى معتبرش ، شهر « ماغوسه » « 4 » است ، كه 000 ، 33 [ نفر ] جمعيت دارد . حاصل ارضيّهء جزيرهء « قبريس » انواع « حبوبات » و « فواكه » است و ابريشم نيز به عمل مىآيد . محصولات صناعيّه ، منسوجات « حرير » و « قطنيّه » است و از معادن « حجر الفتيله » « 5 » و « يشم » و « كهربا » است . 140 ميل طول و 60 ميل عرض دارد . جانب شمالى اين جزيره به جهت وقوع دو رشتهكوه مرتفع ، هوايش هميشه معتدل و سالم است ؛ ولى طرف جنوبى آن به واسطهء وزيدن بادهاى گرم و سموم ، همواره « حار » و « ناسازگار » است . چندى است كه اين جزيره از متملكات دولت انگليس محسوب مىشود .
--> ( 1 ) . قبرس ( Cyprus ) . ( 2 ) . نام ديگر بندر لارناكا ( Larnaca ) . اين شهر در زمان باستان سيتيوم نام داشته است و در سال 1998 م . بيش از 500 ، 68 نفر جمعيت داشته است . ( 3 ) . احتمالا نيكوزيا ( Nicosia ) پايتخت كشور قبرس است كه در يونانى لوكوسيا ( Levkosia ) و تركى لفكوشا ( Lefkos ? a ) است و از قديمىترين شهرهاى جهان است كه از 700 سال پيش از ميلاد مسيح در آن پادشاهان به حكمرانى پرداخته بودند . در سال 2000 م . 800 ، 197 نفر جمعيت را در خود جاى داده بود . ( 4 ) . احتمالا شهر و بندر فاماگوستا ( Famagusta ) در شرق قبرس است كه در سال 647 ق . م . نيز آباد بوده است . در سال 1989 م . 516 ، 20 نفر جمعيت داشته است و اكثر مردم آن در حال حاضر مهاجران ترك مىباشند . ( 5 ) . پنبه كوهى ، آزبست ، آذرشست ، طلق ، ميكا .