هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )

322

سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )

جهت معلوم نشد از براى چه حكومت « مصر » در مراجعت حجاج ، اين قدغن را اكيدا به سرحدداران خود نموده است . در لنگرگاه « سويس » هميشه 10 فروند « كشتى جنگى » پر از نفرات « نظام [ ى ] » از جانب حكومت « مصر » حاضر و مهيّا است . روز پانزدهم شهر صفر 1297 [ ه . ق . ] 4 ساعت از روز گذشته ، از ليمان « سويس » واپور حركت كرده ، داخل كانال گرديد . « كنال » يا « كانال » ، نهرى است مصنوعى كه ما بين « بحر ابيض » و « احمر » را به هم متصل نموده است . طول آن 88 ميل انگليسى و عرض آن در بعض مواضع تقريبا 50 متر و عمقش 10 [ متر ] است . اگر دو واپور در « كانال » به هم متلاقى شوند ، يكى را بايد نگه داشت تا ديگرى رد شود . تلگراف مخصوصى در امتداد اين نهر كشيده و در چند نقطه يك دستگاه عمارت خيلى خوب به جهت « مستحفظين » و « مأمورين » درست كرده‌اند و در جلو اين عمارات چوب بلندى نصب كرده و كوى و بيرقى چند بدان آويخته ، كه بدان بيرق‌ها و كوىها ، ديده‌بانان يكديگر را از عبور واپورها اعلام مىدهند . افتتاح اين نهر معظم و اتصال بحرين اعظم ، در سنه 1286 هجرى ، مطابق 1869 مسيحى ، به اهتمام « فردينان دولسپس » « 1 » مهندس « فرانسوى » كه رئيس شركت « كانال » است ، به اتمام رسيده ، بناى تردد سفاين شد . شكل مهندس مزبور را در لنگرگاه « سويس » در مواجه ممر « سفاين » از « مفرغ » ريخته ، سرپا نصب كرده‌اند . الحق ، كمال صنعت و قدرت در انكشاف اين امر معظم به كار برده ، كه جاى حيرت است . سبحان اللّه عقل خورده بين انسان چه‌قدر دقيق است ، كه از او چه آثار [ ى ] بروز مىكند . فراعنهء « مصر » در اين كار اقدام كرده بودند ، ولى از عهدهء انجام آن برنيامدند .

--> ( 1 ) . ويسنت فردينان دولسپس ( Viconte Ferdinand de Lesseps ) سياستمدار فرانسوى ( 1805 - 1894 م . ) كه كانال سوئز را حفر كرد و در سال 1896 م . آن را به پايان رساند . همچنين كمر همت به كندن كانال پاناما بست ، ولى موفق نشد .