هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )

301

سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )

روز جمعه ، پنجم ماه محرم الحرام 1297 [ ه . ق . ] امروز ، قبل از طلوع صبح ، از قريه « صفرا » حركت شد . از قريه « صفرا » تا « حمرا » ، از اين جادهء سلطانى دو فرسخ راه است ، كه به فاصلهء دو ساعت به همين قريه رسيده ، عبور شد . « مركبات » و « فواكه » زيادى در باغات اين ده بود . از درختان « سدر » بسيار كهن سالى در سر راه اين قريه ديده مىشد . بعد از طىّ مسافتى از آبادى « حمراء » ، « 1 » نخلستان و بوستانى است واقع در ابتداى تنگهء موسوم به « جديده » . امتداد اين نخلستان به قدر نيم فرسخ مىشود كه اين اراضى منبته از آب قناتى كه از وسط تنگه بيرون مىآيد ، مشروب و سيراب مىشود . بعد از مسافت كمى كه راه داخل تنگه شد ، آبادى خيلى معتبرى كه آن هم موسوم به اسم اين تنگه است ، در ميان درّه [ و ] در بالاى تپه نمودار است . [ جديده ] منبع همان چشمه نيز در حوالى اين آبادى است . آب گرم معدنى دارد ، ولى بعد از سرد شدن « خوش‌طعم » است . همين قريهء « جديده » ، مسكن اعراب حربى است . از سنگ ديوار محكمى در اطراف آبادى [ و ] به مثابهء خاكريز در بالاى تپه كشيده‌اند ، كه از پهلوى آن مىگذرند . در آخر آبادى ، دولت « عثمانى » ، قلعه [ اى ] مثل « سربازخانه » براى عساكر خود ساخته ، كه بالفعل مخروبه است . در مقابل اين « سربازخانه » ، در سمت يمين [ و ] در دامنهء كوه ، « مقبرهء برخ اسود » است . و راه از « جديده » الى « بئر عباس » در همه‌جا كه از ميان درّهء تنگى بايد گذشت ، از سمت شمال مايل به شرق است . اين تنگه صعب المسك را - كه همه سنگ و ناهموار بود - در 6 ساعت به آخر رسانيده ؛ بعد از آن ، راه منتهى مىشود به يك عرصهء خيلى وسيعى كه منزلگاه امروزى « بئر العباس » در وسط آن است . [ بئر العباس ] منزل مزبور آبادى ندارد ، فقط چاهى است كه محيط آن 20 ذرع و عمقش نيز به

--> ( 1 ) . Al Hamra .