هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )

300

سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )

« صفرا » كه قريه [ اى ] معروف است گرديديم . پنج‌شنبه ، چهارم الحرام 1297 [ ه . ق . ] امروز ، به جهت رفع خستگى ؛ حضرات اعراب عذر آورده ، اتراق نمودند . قريهء « صفرا » معموره‌اى است در سر راه « مدينه » اتفاق افتاده ، كه اطراف آن را به تمامه كوههاى بلند و سخت از چهار سمت تمام پوشانيده ، چشمه [ اى ] دارد مسمّى به « عين الصفراء » كه يك سنگ آب از آن جارى است ، ولى به جهت قرب معادن آبش وقت بيرون آمدن گرم مىشود . همين‌كه چند قدمى جريان پيدا كرد ، خنك و مطبوع مىشود . در اطراف آبادى ، نخلستان و باغات پر از « نارنج » و « ليمو » و « پورتغال » زياد است . « خرما » و « حنا » ى اين‌جا ، ترجيح به ساير جاها دارد . حجّاج ، سوغات « خرما » و « حنا » را به جهت خوبى و ارزانى از اين‌جا مىگيرند . از قرارى كه در كتب اخبار نوشته‌اند « قبر ابى ذر » در مفرق طرق « ربذه » واقع است . همين مكان سابقا به « ربذه » موسوم بوده است ، [ كه ] حالا تغيير يافته و به « صفرا » مشهور است . در روز توقف ، در خدمت جناب آقاى « صدر » - سلّمه اللّه - مصمّم [ به ] زيارت قبر شريف جناب ابى ذر - عليه الرّحمه - بوده ، از اهالى ده ار هركس تحقيق شد ، احدى نشان داد . بالاخره به راهنمائى يكى از اعراب ، كه ادعاى « معرفت » و « محبّت » مىكرد ، از وسط آبادى و باغات گذشته ، در خارج قريه به قبرستانى كه در طرف راست راه « مكه » واقع است ، رسيديم . و اين قبرستان در مفرق طرق « عراق » و « شام » و « مدينه » واقع شده [ است ] . سمت شمالى قبرستان كوهى است موسوم به « ابى سويد » و سمت جنوبى آن جبل « ابو حيله » و سمت غربى كوه « غراق » است . و در ميان اين قبرستان ، حصارى به قدر آدمى از سنگ و گل برداشته ، و در وسط آن قبر شريف ابى ذر است . در سر قبر « لوحى » ديده شد كه اسم او را در روى تخته چوبى نقش نموده بودند . ساير جاهاى خطوط محو شده بود . همين‌قدر باقى مانده [ و ] خوانده مىشد كه : « هذا قبر صاحب رسول اللّه سيدنا ابى ذر رحمة اللّه » .