از فيضان « 1 » آب « نيل مبارك » است . سكنه آن اغلب اوقات از دو مرض آسوده نيستند : اولى : طاعون ، كه گاه‌گاه شيوع مىيابد . دويمى : درد چشم ، كه از شدت درد ، بعضىها نابينا هستند . گويند جهت درد چشم ، از خاك و ريگ رقيق آنجاست . شهر حاليهء « مصر » در كنار « رود نيل » ، در محلّى وسيع واقع است . از وسط شهر ، در روى رود ؛ « پل آهنى » خيلى خوبى ، « خديو » سابق ، « اسماعيل پاشا » ساخته است ؛ در 11 متر عرض و 408 متر طول . مذكور نمودند [ كه ] 8 پل به همين‌طورها در روى نهرهاى منشعب شده از « نيل » ساخته شده است . اين « خديو » در ايّام سلطنت خود ، به آبادى شهر و وسعت آن خيلى افزوده [ است ] ، از جمله 600 كوچه از نو بنا گذاشت ، كه عرض هريك 35 متر مىشود ، همه « سنگفرش » و « سايه‌دار » ، از درختانى كه « سول » نامند . همه را در روى يك خط مستقيم كاشته‌اند ، كه سايه به هر طرف انداخته است . مذكور بود كه تعداد اين درختان « سول » 000 ، 40 است ، كه قيمت هر يكى به يك جينهء مصرى تمام شده [ است ] . حسن اين درختان « سول » ، غير از « سايه‌دارى » اين است كه در عرض سال ، همهء اوقات « سبز » و « خرّم » است ؛ و در هنگام « ربيع » گل معطرى دارد كه فضاى شهر را پر از عطر مىنمايد . اين آبادى و عمارات به طرز « اروپا » ، همه در سمت غربى شهر است . سمت شرقى و جنوبى ، هنوز به سياق قديم باقى است . عمارات « مصر » همه از سنگ و آجر است ، و بدين واسطه از صدمهء يانقون مصون مانده [ است ] . البسهء « اعيان » و « اشرف » شهر ، همان لباس معمول « فرنگيان » است ، ولى تجّار لباس « عربى » مىپوشند . مابقى اهالى كه « زارع » و « فلّاح » هستند ، تنها پيراهن بلندى و عبائى در بردارند و اغلب « كفش زرد » مىپوشند .

--> ( 1 ) . ريزش آب ، لبريز شدن ، ريزش .