هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )

208

سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )

تفصيل اهالى شهر از قرارى كه در « كتابچهء استاتستيك » « 1 » ضبط نموده‌اند ، به قرار ذيل است : عدهء نفوس شهر 944 ، 118 نفر از ملل مختلفه است ، بدين تفصيل : 000 ، 22 مسلم ، 000 ، 52 روم ( يعنى گرك ) ، 8000 ارمنى ، 000 ، 18 يهودى ، 000 ، 16 قتولك « 2 » و پرتستان ، 1000 نفر قبطى است . از جملهء اين چندين هزار نفوس ، 000 ، 22 نفر تبعهء دولت « يونان » و 200 نفر تبعهء دولت « ايران » است . 11 « قونسول » در اين ولايت بيرق برافراشته است : [ 1 ] ايران [ 2 ] انگليس [ 3 ] فرانسه [ 4 ] روس [ 5 ] آلمانيا [ 6 ] ايتاليا [ 7 ] اوستريا « 3 » [ 8 ] اسپانيا [ 9 ] يونان [ 10 ] فلامند « 4 » [ 11 ] اميركا « 5 » [ 12 ] بلجيك « 6 » [ 13 ] پروس « 7 » [ 14 ] سوج نوروج « 8 » [ 15 ] دانيمارك « 9 » . اجزاى « پوليس » 620 نفر « پياده » [ و ] 747 [ نفر ] « سوار » است . 992 ، 16 خانوار ، 21 جامع با مناره ، و 41 جامع بىمناره ، 19 مدرسهء معموره ، 176 ، 24 دكان نمره‌دار ، 480 قهوه‌خانه ، 515 ميخانه ، 22 حمام ، 29 كارخانهء پنبه و نخ و غيره ، 70 عكاس‌خانه ، 60 مهمان‌خانهء معتبر ، 20 تياترخانه ، 39 طبيب معتمد ، 60 دواخانه ، 12 مطبعه‌خانه ، كه هرروز و هر هفته « روزنامه » منتشر مىشود . 14 كليساى روم و ارمنى ، 8 كليساى كاتوليك [ و ] 6 حوراى يهود . 58 مدرسهء مختلفه كه 226 ، 11 نفر شاگرد [ به ] تحصيل انواع « السنه » ، « علوم » و « فنون » مىنمايند و در بعضى مدارس اطفال يتيم را هم تربيت نموده ، ترقى مىدهند . در دو نقطه ، كتابخانهء معتبر است : يكى در « مدرسهء يونانى » كه 000 ، 15 كتاب را جامع است و ديگرى در « جامع مفتى » ، كه 4000 كتاب دارد . هر ملّتى « خسته‌خانه » مخصوصى دارد ، كه غرباى ملت خود را پرستارى مىنمايند . از جانب دولت « ايران » ، تا اين زمان در اين‌جا « مسجدى » و ساير چيزهاى تمدنى نبود ، ولى در ايّام مأموريت اين « كارپرداز » خيرخواه دولت و ملّت ، تجار به

--> ( 1 ) . آمار ( Statistic ) ، سرشمارى جمعيت . ( 2 ) . كاتوليك . ( 3 ) . اتريش . ( 4 ) . ظاهرا فنلاند است . ( 5 ) . ايالات متحده آمريكا . ( 6 ) . بلژيك . ( 7 ) . پروس ( Prusse ) ، امپراتورى بزرگ تاريخى اروپا كه قسمتى از كشور آلمان بود . ( 8 ) . سوئد نروژ . ( 9 ) . دانمارك .