« حاجى اسماعيل تبريزى » است . برادرش با جمعى از ايرانيان به خدمت جناب « آقا » فايض گشتند . خود « وكيل كونسول » در « اسلامبول » بود . تبعهء ايرانى به قدر 150 نفر در اين شهر ساكن است . آيا اينها چقدر منافع و آسودگى دارند كه بيشتر از 10 سال از وطن دست كشيده ، در غربت به كسب معيشت مشغولند و به هيچ‌وجه ميل مراجعت به وطن خود ندارند . كاش در ولايت ما هم امر تجارت [ به ] نوعى وسعت مىداشت ، كه منافع اهالى به دولت خود عايد مىشد . عدهء اهالى بلد را كسى به‌طور يقين مطّلع نبود . تخمينا 2000 خانوار و 000 ، 15 نفوس مذكور بود . عمدهء حاصل اين ولايت « توتون سيگار » است . 5 يا 6 « فابريك » دارد ، كه برگ‌هاى « توتون » را از مزارع جمع كرده ، بعد از « تسو » به جعبه گذاشته ، به اطراف و جوانب مىفرستند . از كلّ منافع آن كسى درست واقف نبود كه اطلاع تمام حاصل نموده ، در اين‌جا نوشته شود . محصولات « صناعيّه » اين قطعه در بعض نقاط « گليم » و « عباى پشمى » و « شال سفيد » و « كرباس » و « كتان » است و بعضى « صنايع آلات » اهالى از قبيل « قنداق سازى » و « دبّاغى » و « چخماق‌سازى » ، [ به ] خصوص از فن « كشتىسازى » و « قايق سازى » كمال مهارت را دارند . محصولات « ارضيّه » ، از هر نوع « حبوبات » و « فواكه » و « اشجار مثمره » به عمل مىآيد . روز يك‌شنبه ، بيست و ششم رمضان 1296 « 1 » [ ه . ق . ] [ اينابولى ] مقارن طلوع آفتاب ، واپور در اسكلهء « اينابولى » ، « 2 » كه كوچكتر از « صامسوم » است ، لنگر انداخته ؛ در حركت از اين اسكله ، « قاپطن » « 3 » به مسافرين خبر مىنمود كه فردا بدون معطّلى يك سر به « اسلامبول » خواهيم رفت .

--> ( 1 ) . در اصل : 1299 ( 2 ) . اينه‌بولو ( Inebolu ) ، بندرى است كوچك و كم‌اهميت در كنار درياى سياه و از توابع استان « قسطمونو » . ( 3 ) . كاپيتان .