هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )
179
سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )
از اتفاقات تعجّبآميز اين سفر آنكه ما بين يكى از اين توقفگاهها ، يك نفر از مسافرين « قرهباغى » از واگون پايين آمده ، مشغول صحبت و تماشا شد . وقتى خبردار شد كه زنگ سيمى را زده ، به راه افتاد ؛ از پشتسر واگونها ، كلاه خود را برداشته ، داد مىزد : « او عمو ، قدرى آهسته ببر ، تا من آمده برسم ! » به همان حالت كلاه در دست داشت ، كه از شدت سير ، در اندك زمانى از نظر محو شد . و ديگر بايد بليت خود را خوب محافظت كرد ، كه اگر گم شود ، قيمت بليت را مع شىء « 1 » زايد خواهند گرفت . از « تفليس » تا « پوتى » 292 « ورس » است كه ما بين آن 22 « استاسيون » دارد . در بعضى مواقف « نهارخانه » و « قهوهخانه » درست كردهاند ، و ما يحتاج مأكولات از هر قبيل يافت مىشود . ما بين هر « استاسيون » از 10 « ورس » الى 30 « ورس » است ، و اسامى آنها از اين قرار است : [ 1 ] تفليس « 2 » [ 2 ] اوچال [ 3 ] فحط [ 4 ] قسانقا [ 5 ] قاسبيل « 3 » [ 6 ] كراگال « 4 » [ 7 ] غورى « 5 » [ 8 ] قارلى « 6 » [ 9 ] عوم [ 10 ] مخائيلوء [ 11 ] سورام « 7 » [ 12 ] بولى [ 13 ] بىجىتوبن « 8 » [ 14 ] بلهگورى [ 15 ] قودىرىله [ 16 ] كوتايس ، « 9 » با كاف عربى [ 17 ] سام تريدى « 10 » [ 18 ] نوهسواقى [ 19 ] چيلاديد [ 20 ] پوتى . اين راهآهن را قونپانيهء « 11 » « انگليس » در سنه 1863 [ م . ] شروع كرده و در سنه 1872 [ م . ] به راه انداخت . دولت « روس » بعد از انجام يافتن آن به 23 « منات » « 12 » خريده ، حال متعلق به دولت « روس » است . از « تفليس » تا « پوتى » خط راهآهن در روى يك رشته راه است ، كه ذهاب و اياب به آن در شبانهروزى دو بار حركت مىشود . در حقيقت ، زحمات بسيار كشيده ، تا به انجام رسانيدند . اغلب جاها ، كوه و درّه و جنگل و جاهاى سخت است ، [ به ] خصوص از توقفگاه « ريون » تا « پوتى » كه همه
--> ( 1 ) . با شىء ، با چيز . ( 2 ) . Tbilisi ( 3 ) . Kaspi ( 4 ) . Gargali ( 5 ) . gori ( 6 ) . Kareli ( 7 ) . Surami ( 8 ) . Bezhatubani ( 9 ) . Kutaisi ( 10 ) . Samtredia ( 11 ) . كمپانى . ( 12 ) . در اصل : مناط