هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )
153
سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )
از « نخجوان » الى « قوارخ » 27 ورس از « قوراخ » الى « نوراشين » 21 ورس از « نوراشين » الى « سدرك » 27 ورس از « سدرك » الى « دولّلو » 27 ورس از « دولّلو » الى « قمرلو » 21 ورس از « قمرلو » الى « آقا حمزه » 12 ورس از « آقا حمزه » الى « ايروان » 14 ورس كه همهء مسافت اين منازل 189 « 1 » ورس مىشود . روز سهشنبه ، هفتم شهر رمضان 96 [ 12 ه . ق . ] بنابر اطّلاعى كه از « تبريز » به مقرب الحضرت العلّيه « ميرزا جبار خان » ، ويس قونسول « 2 » « ايروان » داده بودند . خان مشار اليه به منزل « قمرلو » كالسكهء مخصوصى با چند نفر از گماشتگان خود فرستاده بود . مشار اليه از اقرباى جناب آقاى « نظام العلماء » « 3 » - سلّمه اللّه - است . صبح زود ، جناب آقاى « ثقة الاسلام » با جناب آقاى « صدر » سوار كالسكه شده ، عزيمت « ايروان » فرمودند . [ ايروان ] خان مشار اليه به عموم « تبعه » و « تجار » ايرانى اعلام استقبال داده ، به همراهى خود جناب « آقا » را تا خارج شهر استقبال شايان نموده ، در قونسولخانهء مبارك دولت عليّه « ايران » منزلى معيّن كرده ، در آنجا پذيرائى نموده و در روز ورود « علما » و « اعزّه » و « اجلّه » و اعيان شهر ، رسم ديدن را به عمل آوردند .
--> ( 1 ) . در اصل : صد و هشتاد نه ( 2 ) . ويس كنسول ( Vice Consul ) واژهاى فرانسوى بهمعناى نايب قنسول ، كنسوليار . ( 3 ) . ميرزا رفيع الدين بن ميرزا على اصغر طباطبايى تبريزى معروف به « نظام العلماء » ، از دانشمندان شيعه قرن چهاردهم هجرى است كه در سال 1326 ه . ق . در روستاى « باسمنج » درگذشت و در قم به خاك سپرده شد . آثار وى عبارت است از : 1 . آداب الملوك 2 . اسرار الشهادة 3 . انيس الادباء و سمير السعداء 4 . تحفة الامثال 5 . التحقيقات العلويه 6 . دستور حكمت 7 . ديوان رضويه 8 . مجالس النظاميه 9 . مصابيح الانوار 10 . مقالات نظاميه . دو سفرنامه « غروى » و « رضوى » او با تصحيح نگارنده منتشر شده است .