و « گمرك‌خانه » و « چاپارخانه » موجود است . اين معبر موسوم به « معبر جلفه » ، « 1 » دوم معبرى است از معابر واقعه در رأس سرحد دولتين قوى شوكتين « ايران » و « روس » ، در مجراى آب « ارس » . وجه تسميهء اين معبر آن است كه « جلفه » ، ده بزرگ عيسوىنشين « 2 » است [ و ] در سمت شمال مغرب اين رودخانه واقع شده است ، كه اكثر لوازمات را از آبادى آنجا به سرحد مىآورند . فى الجمله ، « 3 » در روى اين رود ، 5 معبر سرحدّى است : [ 1 ] شاه تختى « 4 » [ 2 ] جلفه [ 3 ] خداآفرين « 5 » [ 4 ] سياه‌رود « 6 » [ 5 ] مراراد « 7 » اين معبر ، معتبرتر و پردخل‌تر از ساير معابر است ؛ و همانا در اين معبر دو كشتى كوچك به جهت عبور و مرور به آب انداختند . يكى متعلق به دولت « عليه ايران » است ، ديگرى به جهت حمل واردين به خاك « عليه » ، متعلق به دولت « روس » است ، كه والدهء اعلى حضرت امپراتور روس وقف عام نموده ، و علامت « وقفيّت » را در سرستون كمى نوشته‌اند .

--> ( 1 ) . جلفه يا جلفا ( Jolfa ) در لغت به معنى « بافنده » است و اين شهر در قديم مركز توليد كرم ابريشم بوده است . امروزه اين شهرستان 54583 نفر ( 1375 ه . ش . ) را در خود جاى داده و هم‌مرز با جمهورىهاى آذربايجان و ارمنستان است . ( 2 ) . كليساى معروف سن استپانوس و چندين كليساى دره‌شام ( مانند كليساى چوپان ) در اين منطقه قرار دارد . ( 3 ) . بارى ، همگى ، تمامى . ( 4 ) . شاه تختى امروزه در جمهورى خودمختار نخجوان واقع شده است . ( 5 ) . خداآفرين ( Xoda afarin ) روستايى است از توابع دهستان كيوان شهرستان كليبر در كنار رود ارس كه به وسيله پلى كه بر روى اين رود بسته شده به جمهورى آذربايجان متصل است . ( 6 ) . سياه‌رود يا سيه‌رود ( Siyahrud ) مركز بخشى به همين نام در شهرستان جلفا كه در سال 1375 ه . ش . 1191 نفر جمعيت داشته است . ارتفاع آن حدود 750 متر بوده و كنار رود ارس قرار گرفته است . ( 7 ) . در اصل : مراراد . مرازاد , ( morazad ) روستايى است در كنار رود ارس و از توابع جلفا ، كه با مرند 0 كيلومتر فاصله داشته و در منطقه‌اى كوهستانى واقع شده و بر سر راه جلفا به سيه‌رود قرار دارد .