تركستان روس ( تركستان غربى ) شامل : تركمنستان ، ازبكستان و تاجيكستان و تركستان شرقى ( تركستان چين - سين‌كيانك ) ، قسمتى از مغولستان ( معين ، ج 5 ، ص 386 و دايرة المعارف فارسى ، ج 1 ، ص 628 ) . 59 ر 5 - دشت قبچاق ( - قپچاق - قفچاق ) ، دشت و ناحيه‌اى بود در شمال بحر خزر ، تاتارستان كه طايفهء تركان منسوب بدان را قبچاق گويند ( معين ، ج 6 ، ص 1437 ) . 59 ر 5 - خاك خزر يا خزرستان داراى مرزهاى متغير بود ولى در شرايط عادى مىتوان آن را سرزمين بين جبال قفقاز و رودهاى ولگا و دون به ضميمهء ايالت كريمه ( خزرستان صغير ) دانست . ظاهرا در 965 م . ( 354 ه . ق . ) خزرها و سپس خاقان آنها كه از مسلمانان خوارزم مدد مىطلبيدند به اسلام گرويدند ( دايرة المعارف فارسى ، ج 1 ، ص 895 ) . 59 ر 5 - حاجى ترخان - هشتر خان Hashtar Khan شهر و بندرى در جنوب شرقى روسيهء اروپا . اين شهر از بنادر مهم درياى خزر است كه در كنار مصب رود ولگا قرار دارد . ابتدا در قلمرو خانهاى تاتار بود ولى در سال 1557 به تصرف « ايوان چهارم » درآمد ( بريمانى ، درياى مازندران ، ص 51 و 52 و معين ، ج 6 ، ص 2279 ) . 59 ر 8 - رود ترك Terek بزرگ‌ترين رود بخش شرقى قفقازيهء شمالى كه از كوههاى « كبك » يا « كازبك » سرچشمه گرفته پس از عبور از داغستان به درياى خزر مىريزد . درازى آن 581 كيلومتر است ( بريمانى ، درياى مازندران ، ص 29 ) . 59 ر 8 - رود امبا Emba اين رود از كوههاى موگوجار در قزاقستان شوروى سرچشمه گرفته پس از طى 587 كيلومتر در شمال شرقى درياى خزر به دريا مىريزد . در مواقع كم‌آبى در مردابها فرو مىرود و به دريا نمىرسد ( بريمانى ، درياى مازندران ، ص 25 ) . 59 ر 8 - رود كوما Qma يكى از رودهاى قفقازيهء شمالى است كه از كوههاى