محمد حسين بن مهدى فراهانى

297

سفرنامه ميرزا محمد حسين فراهانى ( فارسى )

البروس سرچشمه گرفته و از مرز داغستان و كالمكستان گذشته بعد از 430 كيلومتر راه به درياى خزر مىريزد . در مواقع كم‌آبى در 70 كيلومترى دريا به شن‌زار فرو مىرود ( بريمانى ، درياى مازندران ، ص 25 ) . 59 ر 9 - رود اورال Oural اين رود از كوههاى اورال سرچشمه گرفته پس از عبور از استان قزاقستان شوروى به درياى مازندران مىريزد . اين رود با طول 1808 كيلومتر تا اواخر سدهء 18 ميلادى « ياايك " Yaik ناميده مىشد . قسمت ميانه و سفلاى آن خط مرزى قارهء آسيا و اروپا شمرده مىشد ( معين ، ج 5 ، ص 194 و دايرة المعارف فارسى ، ج 1 ، ص 293 و بريمانى ، درياى مازندران ، ص 25 ) . 59 ر 9 - رود كر يا كورا يا كوروش مهم‌ترين رود قفقازيهء شرقى است كه از شمال غربى فلات كارس و ارمنستان سرچشمه گرفته و پس از طى 1300 كيلومتر با دلتايى وسيع به درياى خزر مىريزد كه از نظر صيد ماهى و تأسيسات شيلاتى بسيار بااهميت است ( بريمانى ، درياى مازندران ، ص 30 ) . 59 ر 9 - رود سمور بخش سفلاى اين رود خط مرزى داغستان و آذربايجان شوروى را تشكيل مىدهد . سرچشمهء آن از كوههاى قفقازيه است و پس از طى 208 كيلومتر با جريانى بسيار تند وارد درياى خزر مى - شود ( بريمانى ، درياى مازندران ، ص 29 ) . 62 ر 15 - ملوك شيروانيه - شروانشاهان سلسله‌هايى كه در شروان و حوالى آن حكومت و سلطنت كرده‌اند از اين قرار است : سلسلهء اول . حكام عرب شروان ( حدود دو قرن ) ، كه اولين آنها « يزيد ابن مزيد بن زائدهء شيبانى » بود در 183 ه . ق . سلسلهء دوم كه حدود نيم قرن در شماخى حكومت كردند و اولين آنان منوچهر بن يزيد بود در 418 ه . ق . سوم ، حكام ايرانى شروان ( كمى بيش از يك سده و نيم ) كه اولين آنها منوچهر بود در 903 ه . ق .