محمد حسين بن مهدى فراهانى

291

سفرنامه ميرزا محمد حسين فراهانى ( فارسى )

52 ر 1 - حاج ميرزا حسين خان مشير الدوله سپهسالار قزوينى صدر اعظم ناصر الدين شاه ، وى بعد از امير كبير ، بزرگ‌ترين صدر اعظم دورهء قاجاريه است . 52 ر 5 - حاجى ميرزا آقاسى حاج ميرزا عباس يا ملا عباس ايروانى متخلص به فخرى و معروف به حاج ميرزا آقاسى پسر حاجى ميرزا مسلم ايروانى مدت چهارده سال صدر اعظم محمد شاه قاجار بود . ( بامداد ، رجال ايران ، ج 2 ، ص 203 به بعد ) . 53 ر 7 - غازيان شهريست متصل به بندر انزلى ( بندر پهلوى ) و ضميمهء آنست و به وسيلهء پلى نخست به ميان پشته و سپس با پلى ديگر به انزلى اتصال دارد . فاصلهء ما بين غازيان و بندر انزلى كانالى طبيعى است كه مرداب را به بحر خزر متصل مىسازد . 53 ر 17 - شيل Shil يا « كلهام » واژه‌ايست كه در گيلان و مازندران متداول است و آن عبارت از سدى است كه صيادان صيد ماهى از نى و چوب در پهناى رودخانه مىبندند تا ماهيانى كه از دريا براى تخم‌ريزى به رودخانه ( آب شيرين ) مىآيند نتوانند به دريا بازگردند و صيادان آنها را صيد مىكنند . اين طريقهء صيد كه از زمانهاى بسيار كهن رايج بوده ، يكى از علل انهدام و نابودى نسل ماهى را فراهم آورده است كه امروزه در كشورهاى متمدن منسوخ شده است . 53 ر 18 - شيلات تا پيش از سال 1272 ه . ش . صيادان محلى سواحل درياى خزر در مقابل پرداخت مبلغى به عنوان رسوم ديوانى به متصديان دولتى كه عنوان « دريابيگى » داشتند ، اجازهء صيد ماهى مىگرفتند . درين سال امتياز صيد از طرف دولت ايران به « ليانازف » نامى از اتباع روس واگذار شد . در مهر 1306 ه . ش . شركت مختلط ايران و شوروى براى مدت 25 سال بهره‌بردارى را شروع كرد . اين شركت در 12 بهمن 1331 ملى گرديد و بهره‌بردارى در كرانه‌هاى شمالى ايران به ايران واگذار شد ( معين ، ج 5 ، ص 957 و 958 و منوچهر ستوده ، فرهنگ گيلكى ، تهران 1332 ، ص 161 ) . 53 ر 20 - ليانازف در 1293 ه . ق . وزير خارجهء ناصرى ميرزا حسين خان