محمد حسين بن مهدى فراهانى

271

سفرنامه ميرزا محمد حسين فراهانى ( فارسى )

هجرى [ قمرى ] آفت عظيم به نوغان گيلان رسيد ، و نوغان اين ولايت نيز ضايع گرديد ، و بىنوغانى كه چند سال متواليا دوام كرد موجب فقر و پريشانى و تفرقهء اهالى گشت . تجار كه به طمع نوغان و منافع آمده بودند متفرق شدند و كاروانسراها و بازارها بىسكنه ماند . مردم بازار و ارباب صنايع تمامى از بىمايگى بىكار ماندند چنانچه سابقا چندين كارخانهء شعربافى در اين بلد بود و همه قسم پارچه - هاى ابريشم مىبافتند و به اطراف مىبردند و محله‌اى از محلات لاهيجان كه موسوم به محلهء شعربافان است ، اهالى آن بيشتر شعرباف و صاحب كارخانه و با مكنت و ثروت بوده‌اند . و اينك شعربافى به كلى متروك شده است . و بعد از همهء اين خرابيها در چند سال قبل آتش‌سوز شده و تاريخ آن اينست : بيست و يكم ز ماه صفر سال اودئيل * وقتى كه آفتاب جهان برج دلو بود آتش به سان صاعقه در لاهيجان فتاد * سوزيد بس عمارت اشراف باوجود تاريخ آن سؤال ز مفتى شهر شد * گفتا نعوذ باللّه من النار يا ودود در اين آتش‌سوز يك سمت لاهيجان كه بيشتر خانهء اعيان بود به كلى سوخت و خراب و ويران گشت و ديگر آباد نشد . و از شخص امين ديوان قريب سى هزار تومان خانه و مستقل و اثاث البيت سوخت تا به سايرين چه رسد . محله‌ها و آبادى حاليهء اين شهر از اين قرار است : مشتمل بر هفت محله است و اسامى محلات و عدد نفوس آنها از قرار تفصيل ذيل است : محلهء خمير كلايه ، مشتمل بر يك‌صد و هشتاد و چهار باب خانه كه يك هزار و سى صد و پنجاه نفر نفوس آن است . محلهء گابنه ، مشتمل بر يك صد و هفتاد و پنج باب خانه كه يك هزار و دويست و هشتاد نفر نفوس آن است . محلهء ميدان ، مشتمل است بر دويست و چهل باب خانه و يك هزار و هفت صد نفر نفوس آن است . محلهء شعربافان ، مشتمل است بر يك‌صد و هشتاد باب خانه و يك هزار و يك صد نفر نفوس دارد . محلهء اردوبازار ، مشتمل بر يك‌صد و نود باب خانه است و يك هزار و سى صد نفر نفوس دارد . محلهء پرده‌سر ، مشتمل است بر يك صد و سى باب خانه و هفت صد و پنجاه نفر