نفوس آن است . محلهء كاروان‌سرابر ، مشتمل است بر هفتاد و پنج باب خانه كه پانصد نفر نفوس آن است . قريب سى صد درب خانه‌هاى گالىپوش به اطراف محلات است كه نفوس آنها هزار و كثرى مىشود ، كه به همه جهت ده هزار و كثرى نفوس آن است و قريب پانصد دكاكين و سه كاروانسراى كوچك تاجرنشين دارد . سبزه‌ميدان و در طرف شرقى شهر صحرائى است مسطح و فضائيست مربع كه به سبزه‌ميدان موسوم است . اين ميدان به وضع چمن و در چهار فصل سبز و خرم و حقيقت سبزميدان است . و اين صحرا مربع مستطيل و طول آن هشت صد قدم و عرضش چهار صد و پنجاه قدم است . درياچهء لاهيجان و در انتهاى اين صحرا از طرف شرق ، درياچه‌ايست كه هزار قدم طول و چهار صد و پنجاه قدم عرض دارد . اين درياچه در بهار و زمستان پر از آب است و در پائيز و تابستان آبش به جهت زراعت به مزارع اطراف مىرود . و سطح درياچه در نبودن آب در كمال خضرت و صفا است و اطراف اين درياچه درختهاى بيد مرتبا غرس نموده‌اند . و شرقى اين درياچه كوه بلندى است كه درياچه متصل به كوه است ، و سطح اين كوه پر گل و لاله و سبز است و تك‌تك درختان جنگلى دارد . و رشتهء اين كوه تا ولايت طبرستان كشيده و به خوش وضعى اين ميدان و درياچه و كوه كمتر ديده شده است . و منبع آب اين درياچه از آب باران اين كوه و از فاضل آب رودخانه‌ايست كه از كنار شهر مىگذرد و مشرف بر اين درياچه است . و اين سبزه ميدان و درياچه از مستحدثات خان احمد خان است كه از سلاطين گيلان و دار الملك او لاهيجان ، و داماد شاه اسمعيل صفوى [ بود ] . و در زمان شاه عباس اول از سلطنت خلع و در بدر شده پناه به سلاطين عثمانى برد . و در وسط درياچه تپه‌ايست سبز و خرم كه ميان‌پشته مىگويند . صاحب عالم‌آرا مىنويسد كه « شاه عباس اول بعد از آنكه خان احمد را فرار داد عمارتى در وسط درياچه بنا كرد و در ايام توقف لاهيجان در آنجا مشغول عيش و طرب بود و غالبا چراغان مىكرد كه عكس چراغها در آب درياچه افتد » و الان آثار پايه‌هاى اين قصر معلوم مىشود . و در قلهء كوه مشرف بر درياچه آثار عمارتى هست كه آنجا را شاه‌نشين مىنامند .