محمد حسين بن مهدى فراهانى

240

سفرنامه ميرزا محمد حسين فراهانى ( فارسى )

حركت كرده و روانهء بئر عباس شديم . از بئر درويش الى بئر عباس با شتر قطار ، پانزده ساعت راه است ، و در بين راه درختان مغيلان . و بايد از ميان دو سلسله جبال سنگلاخ گذشت . و بئر عباس ، بئر بزرگى است كه دور او را سنگچين نموده و آب شيرين دارد و در وقت آمدن به مدينه نيز در سر اين بئر منزل كرده و تفصيلش نگاشته شد . حركت از بئر عباس روز يكشنبهء بيست و سوم شهر محرم الحرام از بئر عباس حركت كرده ، و اينجا قافلهء حجاج عجم دو قسمت شد ، يكى به طرف جده رفت كه دليل آنها حويفض بود ، و يكى هم به طرف ينبع كه شاكر و ناصر راهنما و دليل آنها بود . منزل امروز براى اشخاصى كه طرف ينبع مىروند حمراء است . وادى جديده از بئر عباس الى حمراء پنج فرسخ متجاوز است كه شتر قطار در نه ساعت مىرود . و در بين راه درختهاى مغيلان بسيار است . و ابتدا به وادى جديده مىرسد . و در وادى جديده باغات بسيار و نخلستان و مركبات همه قسم يافت مىشود . و سه قريه است كه موسوم به خدامى و ام زيان و خيف الكساء است . و اين سه قريه را جديده مىگويند . و در اين سه قريه سه هزار نفوس است . وادى حمراء و صفراء از جديده كه يك فرسخ گذشت وادى حمراء و صفراء است . حمراء و صفرا دو وادى است كه متصل به يك‌ديگر است . در صفراء و دو قريه كه جزو اوست سه چشمه آب جارى و باغات دارد . و در اين سه قريه قريب چهار هزار نفوس است . و حمراء قريهء بسيار آباديست كه در پاى كوه واقع شده و چشمه‌اى دارد كه قريب سه سنگ آب جارى از پاى كوه بيرون مىآيد . و آبش در كمال گرمى و شيرينى است . و باغات بىشمار دارد كه اغلب نخلستان و مركبات است . و درختان رز نيز يافت مىشود . و قريهء حزماء نيز پهلوى حمراء است ، و حمراء و حزماء قريب چهار هزار نفوس دارد . و اهالى اين دو وادى غالبا طايفهء حرب و حنفى و شافعىاند و مالكى و زيدى هم هست ، و به ندرت شيعه هم دارد . و مشايخ معتبرى كه در اين وادى جديده و حمراء و صفراء هست اسامى آنها از قرار تفصيل ذيل است : نصار ، ابراهيم بن سلامه ، ابراهيم بن سعيد ، جويبر ، عبد الرحمن [ و ] عبد اللّه بن عبد الرحمن .