محمد حسين بن مهدى فراهانى
234
سفرنامه ميرزا محمد حسين فراهانى ( فارسى )
رسول است كه چهار ماه قبل از ولادت حضرت رسول وفات يافته « * » . و بقعهء بزرگ سفيدكارى و ضريحى از برنج دارد و گنبد عالى است . و در آنجا هم خدام و متولى از زايرين هرچه بتوانند پول مىگيرند . مسجد فتح و از جملهء امكنهء متبركهء مدينه كه زيارتگاه است ، مسجد فتح است . در دامنهء غربى كوه سلع پنج مسجد كوچك است كه همه را مسجد فتح مىگويند ، و معروفست كه حضرت رسول اللّه صلى اللّه عليه و آله در همه نماز خواندهاند . و در نزديكى كوه سلع مقبرهء نفس زكيه محمد بن عبد اللّه [ است ] كه از اولاد حسن بن على عليه السلام است . مصلى و مسجد قمامه و در ما بين مغرب و جنوب مدينه پشت سور شهر ، مسجد كوچكى است كه مصلى و مسجد قمامهاش مىگويند و فضيلت مسجد قمامه و مصلى بسيار است . قبور شهداى حره و از جمله امكنهء متبركه كه زيارتگاه است ، يكى قبور شهداى حره است كه در سنهء شصت و سه هجرى [ قمرى ] در جنگ يزيد بن معاويه كشته شده ، و در سمت جنوب مايل به مغرب شهر مدينه واقع است . و اين حر متصل به وادى بطحان و قريب به سور مدينه است . مقبرهء حمزه و از جملهء امكنهء متبركهء مدينه كه زيارتگاه است يكى مقبرهء حضرت حمزهء سيد الشهدا است كه قريب به كوه احد واقع شده . ابتدا [ ى ] بيرون دروازه كه به سمت احد مىروند مسجد بىسقفى است كه مى - گويند مسجد ابى ذر غفاريست و حضرت رسول ( ص ) در آنجا نماز فرمودهاند . و براى رفتن به احد دم دروازه الاغهاى راهوار و يابوها و گاريهاى كوچك گاوى و قاطرى است كه در فصل ورود حجاج به مدينه حاضر است ، و همه روزه حجاج دستهبهدسته پياده و سواره به زيارت مىروند . و از مدينه تا مقبرهء حضرت حمزه سه ربع فرسخ راه و تا كوه احد يك فرسخ است . و زمين هموار است و اين
--> ( * ) وقت وفات حضرت عبد اللّه مختلف فيه است : بعضى دو سال بعد از تولد حضرت ختمىمآب نوشتهاند و برخى هفت ماه بعد از تولد گفتهاند و زمرهاى را عقيده اينست كه قبل از ولادت رسول اللّه صلى اللّه عليه و آله وفات يافتهاند . على اى حال در مدينه در خانهاى كه او را دار التابعه مىگفتند ، رحلت فرموده و در همانجا مدفون گشت و عمر شريفش به روايتى بيست و پنج سال بود ( حاشيهء متن ) .