محمد حسين بن مهدى فراهانى
233
سفرنامه ميرزا محمد حسين فراهانى ( فارسى )
داخل قبرستان بقيع نمودهاند ، و اين قول ضعيف است . قبر فاطمه بنت اسد و در پشت قبرستان بقيع در همين سمتى كه بقعهء حليمه خاتون است ، بقعهء كوچك سفيدكاريست . و در او دو قبر است كه متصل به يكديگر و به قدر يك ذرع از زمين با گچ و آجر بالا آورده . از در كه وارد مى - شوى طرف يمين قبر حضرت فاطمه بنت اسد سلام اللّه عليهاست ، كه مادر حضرت امير المؤمنين صلوات اللّه عليه است . بقعهء عمات رسول اكرم ( ص ) و در پشت قبرستان بقيع به فاصلهء كوچهاى كه ده ذرع و قريب به دروازهء شهر است ، بقعهايست سفيدكارى كه عمات حضرت رسول صلى اللّه عليه و آله در آنجا مدفونند . و در قبرستان بقيع بعضى بقعههاى كوچك است كه رؤساى تسنن در آنجا مدفونند و آنها قابل شرح و بسط نيستند . مقبرهء اسماعيل بن جعفر الصادق و از اين دروازهء شهر كه طرف قبرستان بقيع است همين كه داخل سور شدى در كوچهء پشت ، بدنهء گنبد [ ى ] عالى است و جلو خان و صحن و ضريحى از برنج دارد و مقبرهء حضرت اسماعيل بن جعفر الصادق صلوات اللّه عليه است كه رئيس طايفهء اسمعيليه . و متولى و خدامى دارد و غالبا زيارتگاه بحره و خوجه است . بحره و خوجه دو طايفه از اسمعيلى است كه اينها اغلب در هند و سند و مصر و توابع متوقفاند . و ما بين اين دو طايفه از يك صد و پنجاه سال قبل اختلاف به هم رسيده خوجهها مريد آقا خان محلاتى و آباء و ابناء او هستند ، و بحرهها به اين فقره معتقد نيستند و به ملاجى بحره و آباء و ابناء او معتقدند . و هر دو طايفه حضرت اسماعيل را منقرض الطاعه مىدانند ، و هرچه بگذرد پسر بزرگ و پسر پسر بزرگ را جانشين مىدانند ، چنانچه آقا خان پسر بزرگ شاه خليل اللّه بود و جانشين گشت و پسر بزرگ آقا خان كه على شاه بود جانشين . و بعد از فوت على شاه با آنكه از آقا خان دو پسر بزرگ قابل بود مع هذا حسين شاه پسر على شاه جانشين است . مقبرهء عبد اللّه پدر رسول اكرم ( ص ) و در يكى از كوچههاى مدينه در وسط سور قريب به مسجد رسول صلى اللّه عليه و آله ، مقبرهء حضرت عبد اللّه پدر حضرت