ابواب ضريح يك باب طرف مشرقست كه از آنجا داخل قبر صديقهء طاهره مىشود ، و از حجرهء صديقه سلام اللّه عليها داخل ضريح مبارك مىشود . و يك باب سمت مغرب است كه ما بين استوانهء وفود و استوانهء حرس است . و يك باب سمت جنوب است كه مرقد مطهر نبوى نزديك به اوست . و يك باب سمت شمال ، كه در بالاى اين باب اسم ملك الاشرف قايتباى كه از سلاطين چراكسهء مصر بوده و بانى اين ضريح و گنبد است ، نوشته شده و در سنهء هشت صد و هشتاد و هشت [ ه . ق . ] بنا نموده است . و سه طرف اين ضريح شبكهء فولاديست كه رنگ سبز كرده و يك طرف آن شبكهء برنجى است . و در بالاى استوانه‌هاى سمت مغرب و پشت ضريح ، اسامى حضرت خير البشر و فاطمهء زهرا و ائمهء اثنا عشر ، و ابا بكر و عمر و عثمان و حمزه و عباس و طلحه و زبير و سعد و سعيد و ابو عبيده و تميم و اسامه و نعمان و عبد الرحمن بن عوف و غيره نوشته شده . و گويند صحن مسجد جديد و استوانه‌هاى آن از بناهاى سلطان عبد المجيد خان عثمانى است . خواجه‌ها و خدام و براى روضهء مباركه قريب سى خواجه و سى نفر خدام متفرقه است كه خواجه‌ها و خدام غالبا صاحب ثروت و از ملاك معتبر مدينه‌اند . و شيخ الحرم و نايب الحرم سمت رياست بر اينها دارند . و شيخ الحرم قائم مقام مدينه است كه در تحت امر والى حجاز است ، و نايب الحرم از همين خواجه‌هاست . و وقت چراغ كه مىشود اين دو نفر لباسهاى تميز سفيد مىپوشند و از باب قبر مبارك صديقهء طاهره ، داخل مرقد مطهر رسول مىشوند و چراغها را به دست خودشان روشن مىكنند . تزيينات مسجد رسول و در اين مسجد و حرم شمعدانها و چهل‌چراغها و جارهاى متعدد هست . و دو شمعدان بزرگ مرصع در وسط ضريح بالاى قبر مبارك است ، كه در ايام آمدن حجاج روشن مىنمايند . و در هر دهنه هم سه چراغ آويخته‌اند كه با روغن زيتون مىسوزد . و از جمله زينتهائى [ كه ] در روضهء مباركه است نوزده مجموعهء بخور عود و صندلست ، كه بر روى آن مجموعه [ ها ] پوشهاى مفتول‌دوز انداخته و هر سال در نوزدهم شهر ذيقعده بخورات كهنه هرچه باقى مانده ما بين خدام تقسيم و بخورات تازه مىگذارند . و جهت انتخاب نوزده عدد مجموعه و نوزدهم شهر ذيقعده معلوم