محمد حسين بن مهدى فراهانى

227

سفرنامه ميرزا محمد حسين فراهانى ( فارسى )

نشد . و در اين مسجد مبارك دو پيشنماز نماز مىكنند ، يكى رئيس حنفى و يكى رئيس شافعى است . آوردن محمل و محمل حضرت رسول و محمل عايشه هر دو را در مسجد مبارك مىآورند و هر دو در آنجا هست تا روزى كه حجاج شامى و مصرى از مدينه حركت كنند . و اين دو محمل به وضع اين سقاخانه‌هاى دستى است كه در ايام عاشورا در ايران ، دسته در كوچه‌ها سقاخانه را همراه مىگردانند . و هريك چند قبهء طلا و نقره دارد ، و روپوش مفتول‌دوز بر آنها است . و اختراع اين محملها از زمان سلاطين چراكسهء مصر است . و هنگام ورود و خروج هريك از اين دو محمل به مكهء معظمه و مدينهء طيبه ، حاكم و عسكر و خدام حرم و متفرقه به استقبال و مشايعت مىروند و محترما وارد و خارج مىكنند . گرفتن تنخواه در حرم رسول ( ص ) و شنيدم سابقا حجاج عجم و شيعه را در حرم حضرت رسول صلى اللّه عليه و آله به واسطهء اخذ تنخواه اذيت و بهانه‌جوئى مىكردند . و مرحوم ميرزا حسين خان مشير الدوله سپهسالار در سفرى كه به مكه رفت و سيد مصطفى را چوب زد ، قرار داد كه هر حاجى عجم به جهت خدام حضرت رسول ( ص ) و مطوفين آن آستان ، يك ريال فرانسه كه قريب شش هزار دينار ايران است به مطوف عجم بدهد و آن مطوف ما بين خدام تقسيم نمايد ، و ديگر از هيچ جهت خدام معترض حجاج عجم نشوند . و اينك همين رسم معمول است ، و يكى يك ريال فرانسه به سيد حسن مطوف عجم كه پسر سيد مصطفى است ، مىدهند و او ما بين خود و خدام قسمت مىكند و ابدا كسى متعرض حجاج عجم نيست و در كمال آزادى هستند ، حتى اگر كسى بخواهد در نماز و وضو تقيه هم نكند هيچ‌كس بحثى بر او نخواهد داشت . و اگر كسى يك ريال را بخواهد ندهد حتما از او مىگيرند چنانچه شنيدم چند نفر حجاج ايرانى مىخواستند يكى يك ريال را نداده شبانه فرار كنند ، سيد حسن خبر شده يكى از آغاوات حرم و دو عسكر از جانب حاكم مدينه و سه چهار نفر آدم خودش را برداشته و نصف - شب به منزل حجاج ريختند و همان شب يكى يك ريال را گرفتند و رفتند . و از فقرا و حجه‌فروشها چيزى نمىگيرند . و اشخاص محترم زيادتر از يك ريال مرسوم مىدهند .