فرانسه علاوه خواهند گرفت . با وصف همهء اين عيوب كه از براى اين قافله هست چون بالنسبه از دست اعراب زودتر خلاص مىشود ، بدين واسطه باز بهترين قافله‌هاست . و بيشتر خلق در اين سنوات با همين قافلهء طياره مىروند . و اين بنده با سى صد نفر حجاج ايرانى در روز آخر ماه ذيحجه از مكهء معظمه بيرون آمده و با همين قافله روانه شديم . منازل از مكه به مدينه وادى فاطمه منزل اول وادى فاطمه است . از مكه تا وادى [ فاطمه ] چهار فرسخ است اما با شتر قطار ، هفت ساعت مىآيد . قدرى كه از مكه گذشت ، در دست چپ كنار راه قبرستانى است ، مىگويند شهداى فخ در آنجا مدفونند . و قريب به همين قبرستان در دامنهء كوه ، عمارت عالى ديوانى ساخته‌اند كه هر پاشائى همراه قافلهء شامى مىآيد در آنجا منزل مىكند . و تا وادى فاطمه همه‌جا جاده زمين صاف و هموار است . اما وادى فاطمه ، آب جارى دارد و كنار جاده است ، و سى و چهار رشته قنات و چشمه در اين وادى است كه اغلب قريه است و ذرت و ارزن و جو و گندم و نخود و لوبيا زراعت مىكنند ، و نخلستان بسيار دارد . و آن قنات مخصوصى كه موسوم به وادى و تسميهء جزء است به اسم كل چشمه است و قريب يك سنگ آب دارد . و در اطراف اين چشمه نخلستان مختصر و زراعتى دارد ، و آبش بسيار گواراست . و قريب به اين چشمه در سر راه ، يك محوطه‌ايست كه در آن محوطه بيست دكان است از سنگ و گل و پوشال خرما ، كه اعراب در فصل آمدن حجاج همه قسم مأكولات در آنجا به جهت فروش مىآورند . و در قراء اين وادى فاطمه ، شيعهء اثنا عشرى و زيدى بسيار است ، و در وادى همه قسم حجاج بود . و شب غرهء محرم الحرام از وادى حركت كرده و روانهء بئر عسفان شديم . بئر عسفان يا بئر اصفهان از وادى [ فاطمه ] تا بئر عسفان هشت فرسخ راه است و با قاطر باردار دوازده ساعت است و با شتر قطار چهارده ساعت است . همين‌كه قدرى از وادى [ فاطمه ] دور شد راه قريب دو ساعت در ميان تنگه افتاد كه سنگلاخ و كوههاى سخت در اطراف آن بود ، و بعد از آن همه‌جا در طرف راست راه از دور و نزديك ، سلسلهء كوهى بود تا قريب به منزل .