بگويند . و سارقين از مصر و شامات و عراق عرب مخصوصا در فصل حج ، به مكه مىآيند و همراه اين قافله هستند تا وقتى كه حجاج به جده يا ينبع برسند ، و بسيارى از مال مردم تلف مىشود . خاوه و يكى از عيوب اين قافله حكايت خاوه است . كه رؤساى قبيلهء حرب در خاك خود كه محل عبور قافله است ، از عابرين حق عبور مىگيرند . و اين حق عبور موسوم به خاوه است و دولت روم برحسب مقاطعه از بابت رعيت خودش و رعيت دول خارجه ، سالى مبالغى به اعراب مىدهند و كسى متعرض آنها نمىشود . اما رعيت دولت ايران خود به شخصه بايد خاوه بدهد . و خاوه را هم روى كرايه مىكشند و به همان رئيس قافله كه رهينه داده مىدهند . اگر آن رئيس طمع در خاوه نكرد و خاوه [ را ] درست به رؤساى قبايل داد كه قافله به سلامتى مىرسد و هيچ‌كس ممانعت نمىكند و الا رؤساى حرب براى مطالبهء خاوه ، حجاج را ممانعت از رفتن مىكنند و اسباب معطليها خواهد شد ، چنانچه در سنوات سابق مكرر حجاج يك ماه و دو ماه در رابغ و غيره از همين بابت معطل شده‌اند . و اين رئيس قافله كه خاوه از حجاج گرفته بوده فرار كرده است و از هر حاجى از بابت خاوه ده ريال فرانسه كه قريب شش تومان پول ايران باشد مىگيرند . و يكى ديگر از عيوب اين قافله اينست كه كرايهء زياد از حجاج گرفته مىشود به اين معنى كه در هر شترى كه حاجى حمل مىكند يك چيزى بايد به شريف برسد ، و چيزى بايد به پاشا برسد ، و چيزى عمده به آن رئيس قافله برسد ، و چيزى به مطوف آن حاجى برسد ، و چيزى به مخرج برسد ، و چيزى عمده به قونسول برسد ، و چيزى به فضولهاى قافله برسد . و همهء اينها را به روى كرايه مىاندازند و كرايه خيلى گزاف مىشود . و كرايه از مكهء معظمه تا مدينهء منوره و از مدينه تا ينبع به انضمام اخوه از يك جفت شقدف كه دو نفر حاجى بار دارد ، هفتاد و يك ريال فرانسه كرايه گرفتند . و هر شقدف يك نفر طباخ و يك بار منظور داشتند ، كه از آن يك نفر شتر طباخ و يك شتر بار هريك بيست و دو ريال كرايه مى - گيرند ، كه در حقيقت از آن بار و طباخ اخوه گرفته نمىشود . و حاجى سرنشين را شترى چهل و شش ريال فرانسه كرايه با اخوه مىگيرند . و هر هفت حاجى سرنشين يك نفر اخوه نمىدهد . و كسى كه بخواهد از مكه به مدينه برود و از مدينه به جده بيايد كرايهء او همين مأخذ است منتها در هر شترى دو سه ريال