جده اما شهر جده در كنار دريا و آبش آب باران ، و دورتادور آن ديوار سه ذرعى از سنگ و گل دارد . و دو دروازه براى جده هست يكى به طرف مشرق كه در سمت مكه باشد كه قبلهء جده مشرق است ، و يك دروازه به طرف مغرب كه سمت دريا باشد . و بيرون دروازهء مشرقى مسجدى است كه مىگويند حضرت رسالت‌پناهى در آنجا نماز خوانده . و بيرون دروازه كنار دريا هم بعضى خانه‌ها و قهوه‌خانه‌ها درست كرده‌اند . و قريب شانزده هزار خانوار سكنه كه چهل و پنج هزار نفوس است . و قريب هزار و سى صد دكان دارد . و بازارهاى آن وسيع و روپوشيده و چوب‌بندى نموده‌اند و كوچه‌ها هم وسيع است ، اما بازار و كوچه‌هاش كثيف و زمين آنها خاك است . و عماراتش بيشتر سه چهار مرتبه است . و قهوه‌خانه‌هاى متعدد دارد . آب و هوا و هوا و زمين آن رطوبتش بسيار است ، اما رطوبت هوا بيش از رطوبت زمين است و ابدا شب نمىتوان زير آسمان خوابيد . و به واسطهء همين رطوبت ، گرماى آن چندان مؤثر نيست . و آب باران در بركه‌ها و آب‌انبارها جمع شده و سقاها به خانه‌ها مىآورند و مىفروشند . و از بابت رطوبت ، آبش گرم است و سرد نمىشود و فى الجمله شورى هم دارد . تجار و متاع و اين شهر تاجرنشين و تجار ، ايرانى و هندوستان و هولندى و يونانى هستند . و متاع خود اين شهر كه به اطراف مىبرند يسرهاى سفيد و سياه و مرجان و مرواريد است . و اقسام اسباب يسر كه به اكناف مىرود در همين جده درست مىكنند ، و چند كارخانهء يسرسازى دارد . زراعت و ميوه و در اينجا زراعت و نخلستان و درختى نيست . تمام مأكول و مشروب آن از خارج مىآيد . انار و انگور و سبزىآلاتش را از طايف مى - آورند ، بعضى ميوجات هم از طور سينا مىآيد . و هندوانه‌هاى خوب از سويس مىآورند . حكومت جده قائم مقام‌نشين و قائم مقامش از اسلامبول مشخص