محمد حسين بن مهدى فراهانى
127
سفرنامه ميرزا محمد حسين فراهانى ( فارسى )
مير لوا ، هشت هزار و سى صد نفر تابين دارد و مقام امير تومانى و نشان او اينطور است : فريق ، بيست هزار تابين دارد كه مقام منيع سردارى است و نشان او اينطور است : مشير عاليشأن ، مقام سپهسالار است كه پنجاه هزار تابين دارد و رئيس كل و نشان او اينطور است : توپخانه و دو جا محل توپخانه است : يكى ميانهء محلهء فندقلى و محلهء قلاته واقع است كه در آنجا توپهاى معمولى است ، و يك توپخانه هم نزديك سراى همايون است كه در كمال امتياز و استحكام ساختهاند و قريب شش صد هفت صد توپ در آنجاست و اغلب آنها تهپر و بعضى توپهاى فولادى هم هست . سربازخانه و سربازخانههاى معتبر هم در وسط شهر و كنار بوغاز است ، من جمله سربازخانهء سليميه است كه در كنار بوغاز و خيلى مستحكم ساخته و پايههاى يك طرف آن در وسط آب است . كارخانهها و سياست و در وسط اروپا بعضى اروپا بعضى كارخانجات تفنگسازى و كرباس - بافى هم ساختهاند ، و باستيونهاى خوب محكم هم دارند . سياست مملكت عثمانى حبس است ، سياستهاى ديگر برداشته شده است . سفراى خارجى سفير كبير دولت عليهء ايران ، سفير روس ، سفير انگليس ، سفير آلمان ، سفير فرانسه ، سفير اطريش ، سفير نمسه ، سفير بلژيك ، سفير ينكى دنيا [ ى ] جنوبى ، سفير امريكا [ ى ] شمالى ، شارژدافر اسپانيول ، شارژدافر ايطاليا ، شارژدافر هولاند ، شارژدافر يونان شارژدافر سويدن ، مأمور رومان [ و ] مأمور صربستان . و بعضى از اين سفرا كشتيهاى جنگى از خود دارند كه محاذى عمارتشان لنگر انداخته و هر وقت لازم باشد كشتى خودشان را سوار مىشوند .