محمد حسين بن مهدى فراهانى
111
سفرنامه ميرزا محمد حسين فراهانى ( فارسى )
مذهبشان اروم بوده و بعد مسلم گشته و به تدريج در دولت عثمانى بسيارى از آنها صاحب مشاغل و مناصب شده و صاحب مكنت و ثروت گرديده ، بدين واسطه حالت تسلطى نسبت به سلطنت به هم رسانيده ، و در اغلب امور سلطنتى مداخله مىكردند و نسبت به رعايا بعضى تحكمات و تعديات مىنمودند تا در سنهء هزار و دويست و چهل و يك سلطان محمود خان ثانى پسر سلطان عبد الحميد خان ، از حركات اين طايفه به تنگ آمده و با جمعى از خاصان خود اين راز در ميان نهاده . در روز عيدى كه سلام عام بود و اغلب رؤساى ينكىچرى جمع بودند ، يك دفعه حاضرين را گرفته و به قتل رسانيدند . و بعد هركس از اين طايفه را در هر نقطه يافتند گرفتند و كشتند . و چون اين كار بزرگ از او به ظهور رسيد محض اينكه اسمى از او بماند و ساير سركشان هم بترسند ، اين مجسمهها را از موم با اسلحه و لباس و تركيب مهيب درست نموده ، و سلاطين عثمانى الى يومنا هذا حفظ كردهاند و گمان مىكنند كه دشمن به اين چيزها مىترسد . و براى اين سلطان محمود خان قاتل ينكىچرى ، سلطان عبد المجيد خان مقبرهء بسيار عالى ساخته و مزين نموده ، و وقفياتى قرار داده [ و ] بعضى [ ا ] سباب قديمى در آن نهاده ، كه از جمله جقهء او و چند شمعدان نقره است . و در سنگ قبر او مرتسم است ، كه در شهر رمضان هزار و صد و نود و نه تولد اين سلطان شده و در شهر جمادى الثانيه هزار و دويست و بيست و سه جلوس كرده و در ربيع الاخر هزار و دويست و پنجاه و پنج وفات يافته است . منارهء چنبرلىتاش و قريب به اين مقبرهء سلطان محمود خان منارهايست سنگى كه چنبرلىتاش مىگويند ، كه ابتدا از سنگهاى كوچك مربع بالا آورده ، و بر روى او منارهء بزرگ مدوريست از سنگ سماق ، كه از سنگهاى قطعهقطعه است . و بعضى جاها كه شكسته با طوقهاى آهن درست كردهاند كه از هم نريزد ، و از اين بابت چنبرلىتاشش مىگويند . و بر روى آن سنگ بوده كه خراب شده . و عجالة قطرش چهار ذرع و ارتفاعش ده ذرع است . محلههاى استانبول محلهء گوكسو « 22 » ، كه رودخانهء كوچكى از آن مىگذرد و عمارت خواهر سلطان و
--> ( 22 ) - Goksu