وقايع نگاران رسمى در گزارش‌هاى خود از طايفه امرايى نامى به ميان نمىآورند ، با اين وجود طايفه امرايى در روزگار شاه مرد و پيش از آن يكى از طايفه‌هاى سرشناس لرستان است كه مردى به نام « تشمال خان امرايى » رياست آن را در دست دارد . تشمال خان در روزگار شاه مرد به همراه مردان طايفه‌اش به خدمت اردشير ميرزا و خانلر ميرزا درمىآيد و در متن پيش‌رو وضعيت او و نيروهاى زير فرمانش توصيف شده است . « 1 » با سركوبى آخرين شاهك نيرومند جنوب خوزستان ، قوام الدين طباطبا ، سلطهء حكومت ايران پس از سال‌ها بر سراسر خوزستان استقرار كامل يافت . با به دست آمدن چنين پيروزى چشمگيرى مأموريت اردشير ميرزا و سهام الدوله نيز در لرستان و خوزستان پايان پذيرفت . سرانجام در ربيع الثانى 1267 / بهمن 1229 سرزمينهاى ياد شده به قلمرو شاهزاده خانلر ميرزا افزوده شد . دورهء حكومت اردشير ميرزا را بايد روزگار تثبيت و استقرار قدرت حكومت مركزى در خوزستان دانست و از حكمرانى خانلر ميرزا به‌عنوان زمان سركوبى طايفه‌هاى نيرومند لرستان ياد كرد . در اين دوره به سبب آرامشى كه در خوزستان پديد آمده بود ، حكمران دولتى فرصت كافى يافت تا به مسئلهء لرستان بپردازد . ازاين‌رو سازش دوسويه‌اى كه ميان سران طايفه‌ها و حكمران پيشين پديد آمده بود ، پايان يافت و با دستگيرى نصير خان جودكى به وسيلهء خانلر ميرزا پايان آن اعلام شد و شيپور نبرد از سوى دولتيان به صدا درآمد . از گزارش‌هاى سينه‌به‌سينه و شجرنامه‌هاى ايلى « 2 » درمىيابيم ، پيوندى كه در اين روزگار ميان ايل‌هاى نيرومند لرستان پديد آمد ، در ازدواج‌هاى سياسى ريشه داشت و از پيوندهاى خويشى و خانوادگى مايه مىگرفت : نازى خانم ، دختر حاج عالى خان سگوند ، زن مشهورى كه تصنيف دايه‌دايه مويهء دردهاى اوست ، به على مرادخان دلفان شوهر مىكند و خواهرش ، شاه پرور ، به عقد آقا رضا ، فرزند ارشد نصيرخان جودكى ، در مىآيد . همين آقا رضا زن ديگرش را از ميان ايل حسنوند برمىگزيند . بىشك چنين

--> ( 1 ) . نك : متن ، ص 85 ؛ ص 186 ، ياداشت 41 . ( 2 ) . برپايهء يادداشت‌هايى كه آقاى هوشنگ خان نصير مقدم در اختيار نگارنده قرار دادند و نك : استارك ، فريا ، سفرى به ديار الموت ، لرستان و ايلام ، ص 206 .