تعيين مىكند : كزاز در سرحد باخترى و جنوبى به مستملكات بروجرد يعنى مرتفعات سربند و دره‌هاى سيلاخور ، سروند ، بروبرود و چاپلاق محدود است و در جنوب و جنوب خاورى به كمره كه آن هم در حال حاضر از توابع بروجرد است ، محدود مىشود . شمال و خاور كزاز به بلوك چرو و حومه بلاواسطهء شهر نو محدود مىشود . كوه راسوند ( راسبند ) كه به موازات الوند كشيده شده ، كزاز را به دو منطقه تقسيم مىكند « 1 » . چريكف نيز دربارهء آن مىنويسد : كل محال كزاز كه بسته به سلطان‌آباد است سيصد پارچه دهات دارد و زراعت و گله‌دارى و باغات اين‌جا خوب است . در نزديكى هر دهى خرمن‌هاى گندم و جو و كاه فراوان ديده مىشود « 2 » . دهستان كزاز ملك خوانين كزازى بوده است كه مهم‌ترين آنها حاجى ربيع خان كزازى و حاجى على خان كزازى است . حاجى على خان از رجال با نفوذ روزگار فتحعلى شاه است كه در ثروت و قدرت با حاجى ابراهيم كلانتر برابرى مىكرد . ازاين‌رو فتحعلى شاه پس از سرنگونى حاجى ابراهيم خان كلانتر درصدد محدود ساختن قدرت خان كزاز برآمد و با مصادرهء اموال و املاك او به اين مهم دست يافت « 3 » اكنون دهستان كزاز جزو بخش مركزى شهرستان سرابند است و در سال 1365 ، جمعيت آن 64654 نفر بود « 4 » . 18 . نك : ص 204 ، يادداشت 88 . 19 . خانلر ميرزا احتشام الدوله كه هنوز فرزندان او در بروجرد به نام خانوادگى احتشامى زندگى مىكنند پسر هفدهم عباس ميرزا نايب السلطنه ( است ) كه در سال 1251 ق . حاكم يزد شد و در سال 1253 حاكم كرمان ؛ كه حكومت او سه سال بيش‌تر طول نكشيد . در اواخر سلطنت محمدشاه حاكم همدان بود . دو ماه پيش از فوت شاه حاكم مازندران شد ولى به زودى تغيير مأموريت يافت و به حكومت بروجرد و

--> ( 1 ) . دوبد ، سفرنامهء لرستان و خوزستان ، ص 442 . ( 2 ) . چريكف ، سياحتنامهء مسيوچريكف ، ص 55 . ( 3 ) . نك : دهگان ، ابراهيم ، تاريخ اراك ، ج 2 ، ص ص 99 - 111 . ( 4 ) . مركز آمار ايران ، نتايج تفصيلى سرشمارى 1365 ، فرهنگ آبادىهاى كشور ( اراك ) ، ص 16 .