حسنعلى خان افشار
118
سفرنامه لرستان و خوزستان ( فارسى )
ياور توبخانهء مباركه هم به همراهى خانزاد سوار شده و منزل شبى هم صالحآباد كه دو فرسخى شهر است ، آنجا بود . بعد از سوار شدن تا صالحآباد ايشان آمدند . در صالحآباد چادر زده بودند . پياده شديم . نريمان خان و فرج الله خان هم پياده شده ، نيم ساعت مانده ، بعد خداحافظ نموده ، برگشتند . بعد از رفتن ايشان خانزاد نماز خواند . تا شب شد ، شام حاضر نموده بودند . دو ساعت از شب گذشته ، چون كه اردو نزديك بود ، سهام الدوله هم شام فرستاده بود . شام را خورد . شب گذشت . عرض راه مراجعت از خوزستان « 1 » [ عبور از بلارود و درهء تكّاو ] : صبح زود بيدار شده ، بعد از نماز و چاى سوار شد . دو فرسخ راه آمده ، از بيابان هموارى به كوه رسيديم . نيم فرسخ هم آمده ، به رودخانه بلارود رسيده كه رودخانه [ اى ] كوچك است ، لكن زياد سرازير است . وقت آمدن باران و سيل ممكن نيست گذشت . از قرارى كه مىگفتند ، سالى كه خاقان مبرور « 2 » ( 76 ) به صفحات خوزستان « 3 » تشريف آورده بودند ، وقت برگشتن تا به رودخانه رسيده ، نصف قشون و مردم گذشته بود كه سيل آمده بود . ديگر اين نصف مانده ، شب را نصف اردو در آنطرف رودخانه و نصف ديگر اينطرف مانده بودند و در وقت آمدن سيل هم ضياء السلطنه را آب برده بود . غواصان و شناوران شهر دزفول كه همراه اردو بودند ، به ميان آب رفته ، ضياء السلطنه را درآورده بودند . بارى از رودخانه گذشته ، نهار را آنجا صرف نموده ، باز سوار شدند تا آمده به قلعهء حسينيّه « 4 » ، كه در وقت آمدن شب آنجا آمديم . آن را گذاشت ، دو فرسخ از قلعه اينطرف يك درّه [ 40 پ ] بود ، اسمش تكّاو ( 77 ) . جاى باصفا و آب خوب ، علف تازه ، نيستان داشت و دو ساعت به غروب مانده بود ، آنجا
--> ( 1 ) . در اصل : عربستان . ( 3 ) . در اصل : عربستان . ( 2 ) . منظور : فتحعلى شاه . ( 4 ) . در اصل : حسنيه .